Kolzam Regiovan – zmarnowany awaryjnością potencjał

Dzisiaj chciałbym opowiedzieć o szynobusach bardzo nowoczesnych z designu, ale okropnie awaryjnych. Chodzi o rodzinę Kolzam Regiovan. To ostatnie szynobusy, które zostały wyprodukowane w Raciborzu przed upadkiem firmy.

Kolzam miał już doświadczenie w budowie lekkich wagonów motorowych. Z Raciborza oprócz licznych drezyn motorowych wyjechało sześć pojazdów SN81 i jedna sztuka jego wersji rozwojowej SA104. Projektanci opracowali projekt trzech wersji pojazdu o zupełnie innym designie i niskiej podłodze. Jednoczłonowa i dwuczłonowa zostały wykonane, trójczłonowa nie wyszła poza deskę kreślarską i dokumentację techniczną.

Pierwsza została wykonana wersja jednoczłonowa, fabrycznie oznaczona 211M, a na sieci kolejowej SA107. Tego pojazdu wyszły tylko dwie sztuki. Pierwsza nie jest wyposażona w WC, w drugiej toaletę zainstalowano. Obie należą do Województwa Lubelskiego, ale obie są nieczynne. Egzemplarz 001, odstawiony po wypadku w 2015 roku, od 2019 czeka na naprawę powypadkową oraz naprawę P5 na terenie PRST Toruń Kluczyki. Egzemplarz 002, jeszcze niedawno obsługujący lubelskie lotnisko, musi przejść naprawę poziomu P5, by powrócić do ruchu. Trudno powiedzieć, czy jednoczłonowe Regiovany jeszcze zobaczymy w ruchu – Województwo Lubelskie nie kwapi się do ich naprawiania ani odsprzedaży. Szkoda, bo ten mały szynobus przydałby się Polregio choćby na Podlasiu, a zakłady ASO Mieczkowski i STS Lisi Ogon potrafią czynić cuda z tą rodziną pojazdów (czego próbką są dwuczłonowe Regiovany dla Kolei Dolnośląskich, o czym opowiem za chwilę – tylko czy zakład byłby w stanie odbudować zniszczone czoło wozu SA107-001…?)

Więcej wyprodukowano pojazdów dwuczłonowych tej rodziny (212M). Dziewięć zmontował jeszcze Kolzam Racibórz. Dwie następne były w trakcie składania, ale w tym czasie producent ogłosił upadłość. Te dwie niedokończone sztuki przewieziono do chrzanowskiego Fabloku i tam w latach 2011-12 dokończono. Egzemplarze 003 i 004 jeżdżą w barwach Kolei Dolnośląskich, pojazdy 005 i 011, pierwotnie przeznaczone dla województwa śląskiego i jeżdżące dla Kolei Śląskich, zostały kupione w 2018 roku przez czeskiego przewoźnika GW Train Regio. Czesi oznaczyli pociągi serią 817. Reszta jest użytkowana przez Polregio, ale tylko dwie sztuki (001 i 009) są własnością przewoźnika. Wprawdzie egzemplarz 009, wcześniej należący do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego, został odkupiony już w 2019 roku, ale po wypadku wymagał naprawy, a ta przeciągnęła się do stycznia 2021. Po odbiorach został przekazany do użytkowania w województwie pomorskim. Egzemplarz 001 odkupiono od województwa zachodniopomorskiego i również został przekazany do obsługi połączeń w województwie pomorskim.

Pozostałe użytkowane przez Polregio Regiovany należą do województw: małopolskiego (002), Pomorskiego (006), Opolskiego (008) i Podkarpackiego (007 i 010).

Regiovan pomimo płynnej jazdy i komfortu były okropnie awaryjnymi pojazdami. Można zaryzykować stwierdzenie, że częściej za ten szynobus jeździła komunikacja zastępcza. Obecnie w ruchu jest tylko kilka sztuk SA109, których do niedawna nie było komu naprawiać. Kolzam przestał istnieć w 2004 roku, Fablok poddał się w 2013. Żaden zakład naprawczy nie miał dokładnej dokumentacji technicznej, a węgierskie silniki Raba mają tendencje do przegrzewania się. I nie bardzo jest na co je wymienić. Dopiero od niedawna napraw podjęły się wspomniane już firmy ASO Mieczkowski wraz z Serwisem Pojazdów Szynowych Lisi Ogon. Jak wspominałem, jednym z efektów ich pracy są należące do Kolei Dolnośląskich SA109-003 i 004. Może wreszcie skończy się awaryjność tych pojazdów, latami stojących w krzakach…

Na koniec dane techniczne Kolzłomów, jak przez awaryjność została określona rodzina Regiovan: