Dzisiaj chciałbym nakreślić kilka zdań o linii w Polsce Wschodniej, biegnącej w kierunku południowej Białorusi. Chodzi o linię nr 31, prowadzącą z Siedlec przez Mordy, Siemiatycze, Czeremchę i Hajnówkę do Siemianówki i dalej do Świsłoczy na terenie Białorusi.
Historia
Szeroki tor w końcówce Kongresówki
Linia została otwarta w roku 1906 jako jednotorowa o prześwicie 1524 mm, jak zdecydowana większość na terenie Kongresówki. Po 1907 roku dobudowano drugi tor od Siedlec do Hajnówki.
Od Niemieckiej okupacji przez Międzywojnie do PRL
W czasie I Wojny Światowej okupanci z Niemiec przekuli całą linię na normalny prześwit (1435 mm). Okres międzywojenny nie przyniósł zmian w układzie linii, ale po 1944 roku zamknięty został dla ruchu pasażerskiego – jak się okazało już na zawsze – odcinek Cisówka (ostatni przystanek przed granicą) – Świsłocz. Natomiast „wyzwolicielom” ze Związku (zd)Radzieckiego „zawdzięczamy” likwidację drugiego toru na odcinku Czeremcha – Hajnówka około roku 1945.
Zelektryfikowane 18 ze 154 km…
Przez bardzo wiele czasu linia w ogóle nie była zelektryfikowana. Jednak na fali wieszania drutów w 1983 roku odcinek Siedlce – Mordy dostał trakcję elektryczną. Pierwszy pociąg elektryczny przejechał tym odcinkiem 10 października tegoż roku.
Za Hajnówkę nie wyjedziemy, zamknięty tor, elektryczna wyrwa
W 2004 roku odcinek Hajnówka – Cisówka został na – jak się później okazało – 15 lat wyłączony z ruchu pasażerskiego. Trzy lata później zamknięty został tor nr 1 na odcinku z Siedlec do posterunku Ujrzanów. Trakcji elektrycznej nie przebudowano, skutkiem czego od strony Siedlec do Ujrzanowa nie dało się pojechać pociągami elektrycznymi – 200-metrowa wyrwa na to nie pozwalała.
I po kawałku z prądem…
Ponieważ Mordy zostały zdegradowane do przystanku osobowego, w latach 2012-2015 zdemontowano sieć trakcyjną od Ujrzanowa do Mord. W związku z tym na tej trasie jeżdżą już tylko pociągi spalinowe.
Na chwilę do Siemianówki
W 2019 roku pociągi pasażerskie wróciły na odcinek Hajnówka – Siemianówka. Początkowo było to połączenie sezonowe, od 2021 roku dwie pary zaczęły kursować na stałe. Jednak w rozkładzie 2022/2023 już się nie pojawiły, nie ma też dalszych planów takiego połączenia.
Linia nr 31 obecnie
Linia od Siedlec do Siemianówki jest użytkowana w ruchu towarowym. Ruch pasażerski prowadzony jest na odcinku z Siedlec do Hajnówki. Na odcinku do Czeremchy spotkamy szynobusy Kolei Mazowieckich, a na całej długości pociągi podlaskiego oddziału Przewozów Regionalnych, a także dwa pociągi przewoźnika PKP Intercity (TLK „Żubr” relacji Białystok – Hajnówka – Czeremcha – Siedlce – Warszawa oraz TLK „Biebrza” relacji Gdynia – Gdańsk – Elbląg – Olsztyn – Pisz – Ełk – Białystok – Hajnówka – Czeremcha – Siedlce – Warszawa). Swego czasu można tu było spotkać protoplastów współczesnych szynobusów – jednostki SN81. Egzemplarz 001 po pobycie w Warszawie i Łukowie w 2020 roku powrócił do Czeremchy i stacjonuje jako pomnik techniki. Dziś spotkamy tu szynobusy użytkowane przez Polregio (SA105, SA106, SA108, SA133) oraz Koleje Mazowieckie (222M, VT627, VT628 i pożyczone od SKPL Cargo SN82 i SN83). PKP Intercity wystawia składy wagonowe, prowadzone planowo przez dość awaryjne Gamy (SU160).
Dane techniczne
| Oznaczenie w tabeli D29 | 31 |
| Zarządca | PKP Polskie Linie Kolejowe |
| Długość | 154,697 km |
| Rozstaw szyn | 1435 mm |
| Sieć trakcyjna | 3 kV DC (w obrębie stacji Siedlce, na pozostałej długości linii brak) |
| Prędkość maksymalna | 120 km/h |
Zobacz też
Jak zostało wspomniane w artykule, w rejonie Hajnówki i Czeremchy kursowali protoplaści współczesnych szynobusów – SN81, które miały takie same silniki jak w Autosanach H9. Zapraszamy do zapoznania się z tymi wynalazkami z Raciborza.
