Historia komunikacji w Jeleniej Górze, odc. 42
Dziś chciałbym opisać drugą najstarszą pętlę w mieście pamiętającą jeszcze tramwaje, jednak dziś nie używaną w charakterze przystanku końcowego, a jedynie przelotowego. Chodzi o przystanek Plac Piastowski, starszym jeleniogórzanom bardziej znany jako Apteka „Pod Koroną”.
Pętla ta znajduje się u zbiegu ulic Wolności, Polskiego Czerwonego Krzyża i Placu Piastowskiego. Dawniej na rogu tego ostatniego znajdowała się apteka, nazwana właśnie „Pod Koroną”, dziś nie ma po niej śladu. W tym samym miejscu obecnie mamy Centrum Zdrowia i Urody o tej samej nazwie.
Patrząc na pętlę od strony Term Cieplickich rzucają się w oczy dwie zatoki. Wewnętrzna – używana dziś przez autobusy – wcześniej była użytkowana przez tramwaje. Zewnętrzna, dziś wykorzystywana jako postój taksówek, dawniej stanowiła miejsce odjazdów autobusów.
Tramwaje kończyły tu trasę od momentu, gdy zaczęły kursować po Jeleniej Górze (1897). W późniejszym czasie stąd dobudowano odnogę przez Plac Piastowski i dzisiejszą Cieplicką do Sobieszowa (1900), a w 1911 roku przez dalszą część Wolności i Podgórzyńską do Podgórzyna.
W roku 1964, po likwidacji odnogi do Podgórzyna i zastąpienia ją autobusem linii nr 4, pętla stała się – według współczesnego nazewnictwa – węzłem przesiadkowym. Tramwaje i autobusy korzystały z tej samej wysepki, tyle że z różnych jej stron.
Funkcja węzła zyskała większego znaczenia w roku 1965, gdy to tramwaje pozostawiono jedynie na odcinku Jelenia Góra – Cieplice, a odcinek Cieplice – Sobieszów zaczęły obsługiwać autobusy linii nr 5. Przesiadki skończyły się, gdy zarówno „czwórkę”, jak i „piątkę” przedłużono do dworca głównego w Jeleniej Górze, a definitywny koniec użytkowania pętli tramwajowej nastąpił 28 kwietnia 1969, kiedy to pojazdy szynowe całkowicie zastąpiono autobusami.
Pętla ta była przystankiem końcowym dla „szóstki” do momentu jej zniknięcia pod koniec lat 80-tych. W międzyczasie – w latach 1979-1980 – pełniła także funkcję przystanku końcowego dla linii nr 14. Po likwidacji linii nr 6 przez kilka lat – pomimo powrotu w 1991 roku „szóstki” – pętla nie pełniła charakteru przystanku końcowego. W Cieplicach wyznaczono nową pętlę – na Osiedlu XX-lecia, gdzie dawniej dojeżdżała tylko „czwórka”. Dopiero pod koniec 1994 roku przystanek Apteka „Pod Koroną” znów zaczął pełnić charakter końcowego – tym razem dla nowo utworzonej linii nr 18, której przebieg był jak starej „czwórki” tudzież późniejszej „czternastki”. Jednak zatoka pętlowa służyła jako przystanek dla wysiadających, a przystanek początkowy znajdował się przy skrzyżowaniu z Krośnieńską. Toteż autobusy często widać było na tamtejszym parkingu, a że najczęściej tą linię obsługiwały Autosany H6-20 lub inne małe autobusy, bardzo częstym był widok przecinania przez wóz wszystkich czterech pasów ulicy Wolności i zajechanie na zatokę w kierunku Podgórzyna.
Ta sytuacja trwała do 31 maja 2016 roku. Od 1 czerwca tego roku przystanek Apteka „Pod Koroną” znów stracił status pętli. „Osiemnastka” została linią wewnętrzną Cieplic kursującą właściwie dwa razy na dzień, zaś na jej starą trasę – tylko okrojoną do rogatek miasta – weszła nowa wersja „czwórki”, na którą trzeba się przesiadać z „szóstki”. Tyle dobrze, że kursy skomunikowane są wyraźnie oznaczone w rozkładzie, dlatego pasażer nie jedzie „na ślepo”.
Plac Piastowski, pomimo przygotowanej infrastruktury, znów pełni rolę jedynie przystanku przelotowego. Spotkać tu można autobusy linii:
N1 (kierunki Sobieszów i Kiepury)
N2 (kierunki Sobieszów i Kiepury przez Dworzec główny)
2 (kierunki Wita Stwosza, Trzcińska i Komarno)
4 (kierunki Dworzec Główny, Przesieka i Borowice – dwa razy dziennie od poniedziałku do piątku oprócz świąt)
6 (kierunki Kiepury i Podgórzyńska)
9 (kierunki Dworzec Główny, Piechowice i Górzyniec)
17 (kierunki Wita Stwosza i Kiepury)
18 (kierunki Podgórzyńska i Krośnieńska)
22 (kierunki Sobieszów, Kiepury i Dworzec Główny)
23 (kierunki Podgórzyńska i Podchorążych)
26 (kierunki Podgórzyńska i Kiepury)
104 (Powiatowa Komunikacja Karkonoska – kierunki Dworzec Autobusowy i Karpacz)
105 (Powiatowa Komunikacja Karkonoska – kierunki Dworzec Autobusowy i Kowary)
Trudno oczekiwać, żeby przystanek Plac Piastowski znów był końcowym dla jakiejkolwiek linii. Położenie niemal w samym centrum Cieplic determinuje konieczność wyciągania tras autobusów poza ten przystanek albo zbiegania się kilku linii w to miejsce. Jak pokazała historia starej „osiemnastki”, bardzo niewygodne jest też manewrowanie w kierunku Podgórzyna. Wygodniejsza dla przesiadek oraz zawracania autobusów okazała się otwarta w 2017 roku pętla Podgórzyńska, znajdująca się już za Osiedlem XX-lecia, o której jednak opowiem innym razem.
