Pesa 218M – gdy pojedynczy szynobus jest za mały

W dniu dzisiejszym chciałbym przedstawić dwuczłonowy pojazd, który był przeznaczony na trasy o większych potokach podróżnych od jego jednoczłonowego odpowiednika, ale wciąż zbyt małych, by puszczać paliwożerne lokomotywy z jednym wagonem. Chodzi o wywodzącą się z rodziny 214M serię 218M.

Projekt

Plany budowy dłuższych pojazdów niż jednoczłonowy szynobus powstawały równolegle do serii 214M. Początkowo miał to być pociąg powstały z połączenia dwóch pojazdów jednoczłonowych, w którym w miejsce dwóch kabin maszynisty byłoby przejście międzyczłonowe. Taki pojazd miałby 49 metrów, a każdy człon miałby dwa dwuosiowe wózki. Projekt ten został nazwany 217M.

Pierwszy prototyp

Ostatecznie bydgoski producent zdecydował się zmodyfikować projekt i w 2005 roku powstał prototyp. Ponieważ różnił się on m.in. zastosowaniem wózka systemu Jacobsa między członami, zmieniono oznaczenie fabryczne na 218M.

Prototypowy szynobus został sprzedany do województwa pomorskiego i oznaczony SA131-001. Miał tylko jeden silnik i jeden wózek napędny. Nie budowano więcej tego typu zestawów, każdy kolejny był już dwusilnikowy w systemie Power Pack.

Produkcja seryjna

Seria fabryczna 218Ma i 218Mb obejmuje pojazdy SA132. 218Mc to SA133. 218Md początkowo oznaczono SA132-016, ale później przemianowano na SA134-001. 218Md istnieje w dwóch wersjach – produkowanych przez Pesę Bydgoszcz oraz przez ZNTK Mińsk Mazowiecki, który od bydgoskiej wersji odróżniał się innym urządzeniem wnętrza, bardziej kanciastym pudłem i wystającym poza obrys czoła górnym reflektorem.

Gdzie spotkamy?

Wielkopolskie – zagłębie 218M

Najwięcej pociągów tego typu jeździ w województwie wielkopolskim – najpierw dla Przewozów Regionalnych, później dla Kolei Wielkopolskich. W grudniu 2005 roku przyjechał pierwszy pojazd 218Ma (SA132). Skierowano go na najbardziej obciążone linie obsługiwane taborem spalinowym, np. Poznań – Wągrowiec. Do 2008 roku zakupiono jeszcze 12 takich pojazdów. 11 z nich to 218Ma, dwa pozostałe to 218Md. Jeden został stracony w wyniku wypadku w Bolechowie. Kierowca ciągnika siodłowego zignorował zamknięte rogatki. W efekcie SA132-012, który wpadł na samochód, został poważnie uszkodzony, kompletnie zniszczona została kabina maszynisty. Samorząd postanowił skasować tą jednostkę, a w jej miejsce zakupił używany szynobus Pesa Link, który wcześniej przebywał na testach w tym województwie.

Pomorskie – tu spotkamy protoplastę

Dużo pociągów tego typu – w tym prototypową jednostkę SA131-001 – użytkuje województwo pomorskie. Nie jest to zaskakujące, bowiem tam jest bardzo duży odsetek linii niezelektryfikowanych. Początkowo jednak były tam tylko prototypowy 218M oraz wersja 218Mb ze zwiększoną ilością drzwi (SA132-005 do 007). W 2015 roku dotarło jeszcze 7 pojazdów 218Mc do obsługi Pomorskiej Kolei Metropolitalnej. A że obsługę tej od PKP SKM Trójmiasto przejęło Polregio, to wszystkie tego typu pojazdy są użytkowane przez tego przewoźnika.

Dolnośląskie – ma pierwsze 218M z Mińska

Dużym użytkownikiem serii 218M jest też województwo dolnośląskie. Z początku to był tylko SA132-002 dostarczony w 2006 roku, ale już dwa lata później dostarczono pięć szynobusów 218Md, a w 2011 roku z ZNTK Mińsk Mazowiecki dotarły jeszcze trzy takie. Dawniej były używane przez Przewozy Regionalne (dziś Polregio), a później przez Koleje Dolnośląskie na mocniej obleganych liniach, np. Wrocław – Trzebnica, Wrocław – Żary, Wrocław – Bielawa, Wrocław – Świdnica, Legnica – Kłodzko, Kłodzko – Kudowa-Zdrój. Przed elektryfikacją trasy Węgliniec – Zgorzelec obsługiwały także tę trasę, spotkać je można było także na trasie Jelenia Góra – Lwówek Śląski, a przejściowo również z Jeleniej Góry do Szklarskiej Poręby. Obecnie trasa do Lwówka nie jest obsługiwana, ale pojazdy te pojawiły się w Karpaczu. Natomiast na trasach do Trzebnicy i Świdnicy zostały zastąpione większymi jednostkami hybrydowymi 36WEh.

Inne województwa

Dużo tych pociągów jest także na Podlasiu i Lubelszczyźnie (po osiem), nieco mniej ma Arriva i Województwo Lubuskie i Warmińsko – Mazurskie (po 6), Opolszczyzna (pięć), a najmniej ich użytkuje Małopolska i Podkarpacie (tylko po dwa).

W sumie Pesa do tej pory wyprodukowała 78 pojazdów z rodziny 218M w najróżniejszych konfiguracjach. Trudno więc jakiegoś nie spotkać na liniach bez drutów. I z drutami.

Z tej serii wywodzą się jeszcze dłuższe pociągi – 219M „Atribo”, a kolejną ewolucją były dwuczłonowe Linki. Ale o tym w innych odcinkach.

Na koniec nieco danych technicznych o tych Pesobusach:

Typ218M
218Ma
218Mb
218Mc
218Md
218Md Mińsk
ProducentPojazdy Szynowe Pesa Bydgoszcz S.A. Zakład Naprawczy Taboru Kolejowego w Mińsku Mazowieckim
Silnik218M: Iveco V8 SQVE283
218Ma: MTU 6H1800R81
218Mb:
– SA132-005: MTU 6H1800R80
– SA132-006 i 007: MTU 6H1800R81
218Mc:
– SA133-001 do 020: MAN D2876LUE623
– SA133-021 do 024: Voith R2876T3-390
218Md: MTU 6H1800 R83P
218Md Mińsk: MTU 6H1800 R83P
Moc znamionowa218M: 500 kW
218Ma: 2 x 350 kW
218Mb: 2 x 350 kW
218Mc:
– SA133-001 do 020: 382 kW
– SA133-021 do 024: 390 kW
218Md: 360 kW
218Md Mińsk: 360 kW
Prędkość konstrukcyjna140 km/h
Maksymalna prędkość eksploatacyjna120 km/h
Masa służbowa218M: 81 t
218Ma: 83 t
218Mb: 78,5 t
218Mc: 82 t
218Md: 76 t
218Md Mińsk: 76 t
Długość41,7 m
Liczba miejsc siedzących218M: 118
218Ma: 140-175
218Mb: 164
218Mc:
– SA133-001 do 020: 134-136
– SA133-021 do 024: 120
218Md: 134
218Md Mińsk: 120-134
Liczba miejsc ogółemdo 300

Zobacz też

Seria 218M wywodzi się z 214M, zatem zachęcamy do zapoznania się także z artykułem o tej serii szynobusów z bydgoskiej Pesy.

O autorze

Urodzony w Jeleniej Górze, obecnie mieszkający na Pomorzu. Komunikacją miejską interesuję się od wczesnego dzieciństwa, ale moim "konikiem" są pociągi i mojego autorstwa najczęściej będą artykuły związane z żelaznymi drogami i taborem tam kursującym.