Ostatnio mocno rozpisałem się na temat lokomotyw serii EU/EP07. Teraz chciałbym przedstawić jeden z elektrowozów, wywodzący się w linii prostej od EU07.
„PaFaWag” z Wrocławia poszukiwał lokomotywy, która mogłaby dorównać czeskim EP05 w prowadzeniu pociągów z prędkością 160 km/h. Przetestowano w tym celu zbudowaną na bazie ET22 lokomotywę EP23, ale ta uzyskiwała przy dużych prędkościach kiepskie właściwości trakcyjne, więc projekt zarzucono pozostawiwszy jeden egzemplarz prototypowy (przebudowany na ET22, a obecnie wyłączony z ruchu – stacjonuje w Muzeum Kolejnictwa w Jaworzynie Śląskiej). Wydawało się, że wręcz idealną podstawą będą zbudowane na bazie brytyjskich AEI-E elektrowozy 4E.
Niestety, pozostawiono przestarzały, już w momencie projektowania pojazdu, bardzo prądożerny rozruch oporowy. W części mechanicznej zdecydowano się zmienić przełożenie przekładni głównej, co w założeniu miało zwiększyć prędkość maksymalną pojazdu. Jednakże w egzemplarzach 002, 003, 004 i 005 pozostawiono łożyska ślizgowe na wale drążonym. Te pojazdy zostały oznakowane serią 4Ea. Jednak z powodu właśnie takiego ułożyskowania te elektrowozy nie mogły uzyskać zakładanej prędkości konstrukcyjnej i przemianowano je na EU07-241 do 244, o czym już wspominałem.
Podtyp 102E (czyli pojazdy: EP08-001 i od 006 do 015) miał wał drążony ułożyskowany na łożyskach tocznych, co sprawiało że lokomotywa mogła osiągać wyższe prędkości. Okazało się jednak, że przy 160 km/h ma bardzo niespokojny bieg, do tego bardzo szybko zużywają się materiały. Postanowiono więc, że maksymalna prędkość eksploatacyjna tych elektrowozów wyniesie 140 km/h.
Lokomotywy te z zewnątrz wyglądają identycznie jak EU07, były tylko inaczej pomalowane (na pomarańczowo). Jednak po przejęciu tych pojazdów przez spółkę PKP Intercity zostały pomalowane w schemat właściwy dla tego przewoźnika, więc z daleka EU07 i EP08 tego przewoźnika są nie do odróżnienia. Niestety, malowanie niektórych egzemplarzy było zrobione tak beznadziejnie, że w wielu miejscach farba odchodziła i ukazywała pomarańczowe kolory. Niemniej jednemu z tych elektrowozów – a konkretniej EP08-007 – na lata 2013-2017 roku przywrócono pomarańczowe historyczne barwy. Obecnie tak pomalowana jest EP08-001.
Lokomotywy te produkowano w latach 1972-76 we wrocławskiej fabryce „PaFaWag”. Z zakładanych 100 sztuk złożono zaledwie 15 egzemplarzy, z których do dziś jeździ tylko 9. Przyczyną wstrzymania produkcji był brak dewiz, za które kupowano łożyska toczne za granicą. Na chwilę obecną jednak w wyniku wypadku utracono tylko jedną taką lokomotywę – EP08-015 w roku 1994, która wskutek awarii semafora, błędu dyżurnego ruchu z Bednar oraz wjazdu bez zezwolenia na tor szlakowy pociągu towarowego roztrzaskała się na platformach rzeczonego towarowca.
Obniżona do 140 km/h prędkość eksploatacyjna ogranicza zastosowanie tego sprzętu, np. nie może w pełni wykorzystać możliwości jakie daje Centralna Magistrala Kolejowa i jeżeli musi zastąpić lokomotywy EP09 lub EU44, jest bardziej niż pewne, że pociąg przez nią prowadzony będzie miał opóźnienie względem zakładanego rozkładu jazdy.
EP08 był kolejną nieudaną próbą rozpędzenia polskich pociągów do 160 km/h, jednak tym razem udało się pojechać nieco szybciej niż 125. Na szybszą lokomotywę krajowej produkcji trzeba było jeszcze zaczekać.
Na koniec trochę danych na temat tego elektrowozu:
Typ: 102E
Produkcja: „PaFaWag” Wrocław
Lata produkcji: 1972-1976
Rozruch: oporowy
Silniki trakcyjne: EE541c
Liczba silników trakcyjnych: 4
Moc ciągła: 2000 kW
Moc godzinna: 2080 kW
Prędkość konstrukcyjna: 160 km/h
Prędkość eksploatacyjna: 140 km/h
Prędkość jazdy luzem: 110 km/h (zbyt mała masa hamująca)
Stosunek przekładni: 77:24
Masa służbowa: 80 t
Długość: 15,94 m
*materiał archiwalny opublikowany na fanpage-u na Facebooku w dniu 13 lipca 2023 roku
