Dzień dobry,
Witam Was bardzo serdecznie, nietypowo bo w niedzielę.
Piszę do Was w niedzielę, bowiem to dzisiaj przypada 13 rocznica likwidacji zajezdni autobusowej EA-1 „Kraszewskiego” w Łodzi. Niektórzy z Was mogą kojarzyć ją jako EA-1 „Kilińskiego” i także będą mieli rację… choć to dokładnie ta sama zajezdnia, bowiem w 1995 roku przeniesiono bramę wyjazdowo-zjazdową od strony ulicy Jana Kilińskiego, a co za tym poszło zmianie uległ adres zajezdni na ul. J. Kilińskiego nr 298.
WOA-1 (skr. Wydział Obsługi Autobusów nr 1) „Kraszewskiego”, zlokalizowaną pod nr 7/9, oddano do użytku w styczniu 1961 roku. Od pierwszego dnia funkcjonowania zajezdnia nie była w 100% gotowości, bowiem wykańczano część budynku administracyjnego oraz halę główną dla autobusów. Początkowo obiekt miał garażować maksymalnie 70 pojazdów, lecz już na koniec pierwszego roku funkcjonowania na terenie EA-1 stacjonowało dokładnie 97 pojazdów, głównie SANów H01B oraz Ikarusów 620 (w stosunku 87:10).
W początkowych latach działalności WOA-1 był samowystarczalny pod względem regenerowania części zamiennych do posiadanych autobusów, remontów posiadanego taboru oraz wykonywania prac stolarsko-tapicerskich na posiadanym taborze autobusowym. Na ówczesne czasy, a przypomnę, że mówimy tutaj o latach 60., było to dość nowatorskie rozwiązanie, by Wydział zdecydowaną większość prac przy swoich pojazdach wykonywał samodzielnie, na własnym terenie i z własnymi częściami zamiennymi.
Praktycznie od samego początku istnienia Wydziału był on bardzo „niechciany” przez mieszkańców okolicznych kamienic, oraz nowopowstałego osiedla mieszkaniowego z wielkiej płyty, ze względu na hałas nocną porą oraz kłęby spalin wydobywających się z autobusów Jelcz 272 MEX i przede wszystkim Ikarus 620 pracujących całą noc. Przyczyną takiego stanu rzeczy były problemy z zapłonem silników tych pojazdów, szczególnie w czasie niskich temperatur powietrza (np. zimą). Dla mieszkańców, delikatnie mówiąc, nie było to komfortowe rozwiązanie, ale dla planu wyjazdów MPK zdecydowanie już tak… Narzekanie jednak łodzianom weszło na tyle w krew, że już w latach 70. łódzkie MPK rozważało przeniesienie zajezdni w inną lokalizację
Ciekawostką jest tutaj fakt, iż w latach 70. przewidywano, iż na stanie WOA-1 będzie stacjonować ok. 120 jednostek taboru, jednak w 1976 roku, w czasie swej największej świetności, na stanie Wydziału istniało… ponad 230 pojazdów. Prawie 100% więcej niż zakładały to materiały projektowe oraz planistyczne ówczesnych sterników łódzkiego MPK.
Jeśli chodzi o linie komunikacyjne obsługiwane przez zajezdnię „Kraszewskiego” to materiałów z początkowego okresu nie zachowało się wiele… można śmiało powiedzieć, że nie zachowało się praktycznie nic. Wiem, że do 1968 roku autobusy z WOA-1 pojawiały się na wszystkich liniach zwykłych (nr 51 – 75)) oraz pospiesznych A, B, C, D i E. Ciekawostką jest tutaj linia autobusowa oznaczona nr „72”, gdyż na tą linię autobusy z „Kraszewskiego”, a później z „Kilińskiego” wyjeżdżały nieprzerwanie przez 45 lat!
Po 47 latach, 3 miesiącach i 7 dniach eksploatacji zajezdnia autobusowa „Kraszewskiego/Kilińskiego”* zakończyła swoją działalność o godzinie 22:52, tuż po wyjeździe ostatniego autobusu liniowego do obsługi zadania N1/5. Zjazdy autobusów z popołudniowych oraz wieczornych zadań dnia 28 marca oraz porannych w dniu 29 marca odbywały się już do pozostałych dwóch zajezdni „Nowe Sady” oraz „Limanowskiego”.
* -> zmiana adresu na 'Jana Kilińskiego 298′ nastąpiła w 1995 roku…
Na pewno pewną grupę Was interesuje wykaz zadań liniowych danej zajezdni, a już w szczególności, jeśli można pokazać taki spis z ostatniego dnia eksploatacji liniowej. Pięknie się składa, że taki spis dla Was posiadam i z przyjemnością go publikuję poniżej…
Plan zadań liniowych na 28-03-2008 r. /piątek/ dla zajezdni EA-1 „Kilińskiego” na ostatni dzień funkcjonowania:
50 -> 1, 2, 3, 4, 5
52 -> 3, 6
54 -> 1, 2, 4
54A -> 1, 2
55 -> 1, 2, 3, 4, 5, 6
55A -> 7
57 -> 1, 3, 5, 7, 10
64 -> 1, 2, 4, 7, 8
69A -> 4, 7, 11, 13, 15
70A -> 5, 6, 7, 9, 10
71 -> 1, 2, 3
72 -> 1, 2, 3, 4
77 -> 3, 5
80A -> 2, 4, 6
82 -> 1, 2
85A -> 4, 6, 7
86 -> 1, 2, 3, 4
90 -> 1
91A -> 1, 2, 3
92A -> 1
95 -> 1, 3, 5
96 -> 1, 6, 10
98 -> 6
Z1 -> 2, 6
Z2A -> 5, 6
Z9 -> 1, 2, 3, 4, 5
N1 -> 1, 4, 5, 6
N3 -> 1, 2
N4 ->1, 4, 5
N6 -> 5
N7 -> 1, 5
Rezerwa -> 1 autobus
łącznie: 94 pojazdy…
Na sam koniec tego materiału, chciałem pokazać Wam bardzo ciekawą statystykę typów autobusów eksploatowanych przez tą zajezdnię w latach swego funkcjonowania:
- San H01B 1961 – 1967,
- Ikarus 620 1961 – 1971,
- San H25B 1962 – 1967,
- Jelcz 272 Mex 1963 – 1982,
- Jelcz 043 1963 – 1982?,
- Jelcz 021 1968 – 1974?,
- Ikarus 556 1969 – 1971,
- Ikarus 280 1980 – 1997 i 2005 – 2008,
- Jelcz PR110U 1981 – 1989,
- Ikarus 260 1985 – 1995 i 2005 – 2006,
- Jelcz M11 1989 – 1997 i 2006,
- Mercedes-Benz O317G 1990 – 1997,
- Man SG192 1991 – 1995,
- Mercedes-Benz O305G 1994 – 1998,
- Mercedes-Benz O307 1994 – 2001,
- Mercedes-Benz O405N 1994 – 2008,
- Jelcz M181MB 1996 – 2008,
- Jelcz O405N2/122M 1996 – 2008,
- Jelcz M121MB 1997 – 2008,
- Mercedes-Benz O530 Citaro 2000 – 2008,
- Mercedes-Benz O405GN 2007 – 2008,
- Jelcz 120MM 2007 – 2008,
PS
Chciałbym bardzo serdecznie podziękować z tego miejsca Kol. Wojciechowi Dębskiemu, twórcy strony „Łódzkie Tramwaje i Autobusy” za udostępnienie zdjęć oraz możliwość adaptacji tekstu o WOA-1 wprost z Jego strony. Dziękuję!!!
*materiał archiwalny opublikowany na Facebooku w dniu 28 marca 2021 r.
