Dzisiaj opowiem Wam o pewnej linii autobusowej w Warszawie, która przez 60 lat swojego istnienia łączy Pragę-Północ z Powiślem, Czerniakowem i Mokotowem…
Tak, dzisiaj 60 rocznica uruchomienia linii o nr '162′. Zgodnie z treścią Zarządzenia Wykonawczego Miejskich Zakładów Komunikacyjnych o nr 65/65 autobusy pojechały następującą trasą:
PODCHORĄŻYCH – Czerniakowska – Szwoleżerów – Myśliwiecka – Rozbrat – Kruczkowskiego – aleja 3 Maja – Wybrzeże Kościuszkowskie – Nowy Zjazd – most Śląsko-Dąbrowski (powrót: most Śląsko-Dąbrowski – Grodzka – Wybrzeże Kościuszkowskie – Tamka – Dobra – Czerwonego Krzyża – Kruczkowskiego…) – aleja „Solidarności” – Targowa – 11 Listopada – Letnia – Szwedzka – SZWEDZKA / LETNIA (powrót: SZWEDZKA / LETNIA – 11 Listopada – Ratuszowa – Inżynierska – Wileńska – Targowa…)
Na powyższej trasie autobusy zaczęły jeździć 29 sierpnia 1965 roku. Do lipca 1967 roku zachodziły jedynie kosmetyczne zmiany w postaci tras objazdowych spowodowanych pracami drogowymi w ul. Solec, na Wybrzeżu Kościuszkowskim czy budową przejść podziemnych przy dworcu Wileńskim do przystanków tramwajowych. Wtedy to autobusy naszej dzisiejszej bohaterki skierowano ulicami Dobrą i Karową do wjazdu na most Śląsko-Dąbrowski. Niecałe dziewięć miesięcy później, na koniec marca 1968 r., wycofano ją z ul. Letniej kierując ul. Kowieńską do nowego krańca ulicznego „Szwedzka/11 Listopada”. Następne pięć lat nie przynosiło istotnych zmian tras, aż nastał jedenasty dzień listopada 1973 roku (w PRL nie obchodzono Święta Niepodległości jako święta narodowego, aż do 1989 r.) kiedy to trasa linii została wydłużona na południe do ulicy Chełmskiej, do pętli tuż przy zajezdni trolejbusowej MZK/R-9 „Chełmska”. Nowa trasa przedstawiała się następująco:
CHEŁMSKA – Chełmska – Czerniakowska – Szwoleżerów – Myśliwiecka – … – aleja „Solidarności” – Targowa – 11 Listopada – Kowieńska – Szwedzka – SZWEDZKA / 11 LISTOPADA (powrót: SZWEDZKA / 11 LISTOPADA – 11 Listopada – Ratuszowa – Inżynierska – Wileńska – Targowa)
Niespełna pół roku później nastąpiła drobna, acz znacząca korekta usytuowania krańcowego przystanku na terenie Pragi-Północ, bowiem przeniesiono go z ulicy Szwedzkiej na ul. Kowieńską. Czy ktoś z Was kojarzy gdzie dokładnie był końcowy przystanek na tej ulicy? Dajcie znać w komentarzach na Facebooku. Cztery lata później autobusy linii „162” dotarły na osiedle Targówek, gdzie zgodnie z treścią Polecenia Służbowego MZK o nr 2/78 miały usprawnić komunikację miejską pomiędzy tym rozbudowującym się osiedlem a centrum Pragi-Północ i resztą miasta. Spójrzcie na nową, wydłużoną trasę naszej dzisiejszej jubilatki obsługiwaną przez 13 autobusów z zajezdni MZK/R-8 „Pożarowa”:
CHEŁMSKA – Chełmska – Czerniakowska – … – 11 Listopada – Kowieńska – Szwedzka – 11 Listopada – św. Wincentego – Borzymowska – Korzona – KOŁOWA (powrót: KOŁOWA – Kołowa – św. Wincentego – 11 Listopada – Ratuszowa – Inżynierska – Wileńska – Targowa)
Z początkiem października 1978 roku nastąpiło uruchomienie wydłużonych kursów w godzinach szczytów przewozowych z powodu likwidacji linii zwykłej szczytowej o nr „307”. Autobusy po skręcie z ul. Czerniakowskiej w ul. Chełmską nie zawracały przy bramie zajezdni R-9, a jechały kawałek dalej by skręcić w lewo ul. Bobrowiecką i dotrzeć do ulicznego krańca na jednokierunkowej ul. Stanisława Kierbedzia. Wraz z rozpoczęciem roku szkolnego 1981/1982 autobusy linii „162” dotarły do nowowybudowanej pętli autobusowej zlokalizowanej u zbiegu ulic Borzymowskiej, Trockiej i Tadeusza Korzona, która nazwana została „Targówek” (dzisiaj: Metro Trocka). 12 autobusów z zajezdni „Pożarowa” kursowało na następującej, nowej trasie:
(W dni robocze w godzinach szczytu: KIERBEDZIA – Bobrowiecka (powrót: Bobrowiecka – Kierbedzia – KIERBEDZIA) – … (w pozostałych częściach dnia i w dni wolne): … CHEŁMSKA – Chełmska – Czerniakowska – Szwoleżerów – … – św. Wincentego – Kołowa – Handlowa – Pratulińska – Trocka – TARGÓWEK
Dwa lata później Miejskie Zakłady Komunikacyjne (tj. w 1983 r.) dokonały dwóch istotnych zmian w przebiegu trasy linii, bowiem wycofano ją ze szczytowych kursów do ul. St. Kierbedzia (przejęcie tej trasy przez linię przyspieszoną okresową o nr „459”) oraz przedłużenie trasy dalej na południe Mokotowa do nowej pętli przy osiedlu Bernardyńska. Co ciekawe, po dziś dzień zachowały się fragmenty wjazdu oraz wyjazdu z tej pętli zlokalizowanej przy skrzyżowaniu ul. Gołkowskiej i św. Bonifacego (dzisiejszy przystanek „Jeziorko Czerniakowskie”). Zapraszam do małego konkursu fotograficznego… ale o tym na końcu artykułu. Zgodnie z Poleceniem Służbowym MZK o nr 49/83 nowa trasa wyglądała tak:
OSIEDLE BERNARDYŃSKA – Gołkowska – Czerniakowska – Szwoleżerów – … – św. Wincentego – Kołowa – Handlowa – Pratulińska – Trocka – TARGÓWEK.
Na początku października 1985 roku Miejskie Zakłady Komunikacyjne postanowiły ułatwić i rozszerzyć dojazd do Elektrociepłowni „Siekierki” przy ul. Augustówka. Autobusy te, przede wszystkim, zapewniały dowóz pracowników do elektrociepłowni, ale także do ogródków działkowych przy ul. Romana Statkowskiego. Pętla zlokalizowana była przy ul. Augustówka w formie tzw. ‘łezki’, która przejezdna jest po dziś dzień. Polecenie Służbowe MZK o nr 40/85 wprowadziło nową, wydłużoną trasę linii:
EC SIEKIERKI (stara pętla) – Augustówka – Statkowskiego – Gołkowska – Czerniakowska – … – św. Wincentego – Kołowa – Handlowa – Pratulińska – Trocka – TARGÓWEK
Od 40 lat autobusy te docierają w to miejsce i nie ma w tej chwili żadnych przymiarek by sytuacja ta miała ulec zmianie… Kolejne lata były spokojne aż nadszedł Prima Aprilis roku 1992 roku, gdy autobusy wycofano z przejazdu ulicami Targową, 11 Listopada oraz ul. Kowieńską argumentując to trudnościami w pokonywaniu skrzyżowania tej ulicy z ul. Szwedzką. Autobusy pojechały z al. „Solidarności” prosto do skrzyżowania z ul. Szwedzką, gdzie wykonywały manewr skrętu w lewo (w kier. Targówka) i w prawo (w kier. EC Siekierek). Z końcem lipca 2003 roku linię wycofano z mostu Śląsko-Dąbrowskiego i skierowano do niedawno otwartego mostu Świętokrzyskiego z powodu kolejnego etatu budowy tunelu Wisłostrady (wzdłuż Wisły). Tuż przed świętami Bożego Narodzenia A.D. 2003 linię zwykłą okresową o nr „362” połączono z linią zwykłą stałą o nr „162” w jedną linię zwykłą stała o nr „162” i skierowano ją na nową trasę:
EC SIEKIERKI – Augustówka – Statkowskiego – Gołkowska – Czerniakowska – Szwoleżerów – Myśliwiecka – Rozbrat – Kruczkowskiego – Tamka – most Świętokrzyski (powrót: most Świętokrzyski – Zajęcza – Topiel – Kruczkowskiego) – Wybrzeże Szczecińskie – Okrzei – Targowa (powrót: Targowa – Kłopotowskiego – Wybrzeże Szczecińskie) – aleja „Solidarności” – Szwedzka – 11 Listopada – św. Wincentego – Kołowa – Handlowa – Pratulińska – Trocka – TARGÓWEK
15 marca 2009 roku Zarząd Transportu Miejskiego w Warszawie upiekł kilka pieczeni na jednym ogniu, bowiem zarządził wycofanie z obsługi Targówka przez linię przyspieszoną okresową o nr „410”, rozpoczęcie I etapu wielkiej modernizacji trasy tramwajowej W-Z (trasa przez most Śląsko-Dąbrowski) oraz wycofanie z przejazdu przez węzeł komunikacyjny ronda Żaba. Wszystkie te zdarzenia spowodowały, iż linia „162” zaczęła kursować po tzw. „obwodnicy” Targówka do ul. Radzymińskiej oraz pojawiły się kursy skrócone linii na trasie z Targówka do… Chełmskiej (powrót krańca z lat 1973-1983). Kursy te przedstawia tablica sfotografowana, i przekazana Nam do tego artykułu, przez Krzysztofa Kowalczyka, twórcy strony „Muzeum Metra” na Facebooku. Już w grudniu 2009 roku skorygowano trasę kierując autobusy na pełną pętlę „obwodnicy” Targówka celem poprawy obsługi komunikacyjnej tego rejonu miasta. Przez kolejne dziesięć lat linię kierowano na objazdy z uwagi na prace drogowe, ale także na budowę kolejnych odcinków linii metra M2, np. stacji Centrum Nauki Kopernik, Dw. Wileński, Targówek Mieszkaniowy czy Trocka. 15 września 2019 roku zmianie uległa nazwie kraniec „Targówek” na „Metro Trocka”… aż nastał 28 września Zarząd Transportu Miejskiego wycofał linię z obsługi całego osiedla Targówek z uwagi na otwarcie odcinka linii metra M2 między dworcem Wileńskim a Trocką. Autobusy skierowano do nowego, stałego krańca na pl. Gen. J. Hallera. Spójrzcie na nową trasę, którą ZTM przyjął jako stałą:
EC SIEKIERKI – Augustówka – Statkowskiego – Gołkowska – … – Targowa – Ratuszowa – Dąbrowszczaków (powrót: Dąbrowszczaków – Inżynierska – Wileńska – Targowa – Kłopotowskiego – Wybrzeże Szczecińskie) – PLAC HALLERA
Decyzja ZTM zachowała kursy skrócone pomiędzy krańcem „Chełmska” a pl. J. Hallera, ale już po roku czasu kursy skrócone zostały skrócone tylko do dworca Wileńskiego (przystanek końcowy zlokalizowany w ul. Wileńskiej). Od tego momentu pasażerowie, szczególnie w godzinach szczytów przewozowych w roku szkolnym, muszą się mieć na baczności i uważnie czytać kierunek jazdy wyświetlony na systemie informacji pasażerskiej. Nieuwaga może spowodować przedwczesne zakończenie podróży i zdziwienie…
We wrześniu 2024 roku, z uwagi na skierowanie linii o nr „172” oraz „187” do krańca „Chełmska”, kursy skrócone linii „162” przedłużono o jeden przystanek do skrzyżowania ul. Czerniakowskiej, al. W. Witosa oraz Trasy Siekierkowskiej. Zmiana ta wynikała z budową tramwaju w ul. Jana III Sobieskiego oraz ul. Św. Bonifacego. Budowy, która jeszcze w tym roku zostanie w 100% zakończona i mam nadzieję, że kraniec „Chełmska” zostanie odblokowany.
W galerii zdjęć znajdziecie zdjęcia mojego kolegi Daniela Kuflewicza, gdy miałem przyjemność jeździć na porannym dodatku (brygada o nr 010) Ikarusem 280.37 o nr taborowym #5202 z zajezdni „Ostrobramska”. Zdjęcia te są dla mnie pamiątką czasów, gdy mogłem prowadzić Ikarusy, ale także pamiątką, że jeździłem na linii „162” jeszcze na Targówek. Galeria zdjęć przedstawia wiele ciekawych ujęć oraz kilka tablic liniowych używanych w autobusach Miejskich Zakładów Autobusowych. Przez całą historię swego istnienia na linii można było spotkać autobusy z zajezdni MZK/MZA R-8 „Pożarowa”, R-9 „Chełmska”, R-13 „Stalowa”, R-10 „Ostrobramska”, R-7 „Woronicza” oraz autobusy prywatnego przewoźnika „Mobilis”.
Historia linii „162” łączy się także z rozwojem drugiej linii warszawskiego metra, linii M2. Im linia docierała bardziej na północny wschód Warszawy tym autobusy „162” zmieniały trasę, aż w końcu zniknęły z Targówka, gdzie obok innej zwykłej „160” i przyspieszonej „517” były wizytówką tej części komunikacyjnej Warszawy.
Jak już wspomniałem przy okazji słów o pętli „os. Bernardyńska” wracam do konkursu. A zatem: kto z Was sfotografuje i prześle do nas zdjęcia tego miejsca w roku 2025 otrzyma od redakcji komplet smyczek kolekcjonerskich.
Na zgłoszenia czekamy pod e-mailem redakcyjnym do 1 września 2025 r. do godziny 21:00.
Dziękuję za uwagę!
