Dzisiaj chciałbym zaprezentować historię ostatniej jednostki elektrycznej wypuszczonej przez wrocławski Pafawag. Jednostki, którą – niestety – będziemy mogli oglądać jedynie na zdjęciach, bo już została pocięta na złom.
Po zakończeniu produkcji jednostek EN57 we Wrocławiu zaczęto budować zespoły trakcyjne przeznaczone dla ruchu dalekobieżnego. W latach 1993-1997 wyprodukowano 21 egzemplarzy jednostki ED72. W 22-giej sztuce, wypuszczonej w 1997 roku, doszło do znaczących zmian w konstrukcji. W ich wyniku jednostkę oznaczono nową serią – ED73.
Z wyglądu nowy pociąg niewiele różnił się od późnych EN57 czy ED72. Zasadniczo wyróżniały go zastosowane już w ED72-021 drzwi odskokowo-przesuwne i połówkowe odbieraki prądu. Mechanicznie zdecydowano się na zmianę przełożenia przekładni głównej. Zwiększyło to prędkość jednostki do 120 km/h, ale – pomimo zaliczenia pociągu jako podtypu rodziny 5B/6B – uniemożliwiło współpracę z pozostałymi jednostkami z rodzaju 5B/6B.
Pomimo że pociąg wyjechał z Pafawagu (właściwie wtedy wrocławska fabryka należała już do koncernu Adtranz) w 1997 roku, zastosowano w nim przestarzały rozruch oporowy. Pewną nowością były sprężarki śrubowe, które zaczynano montować w starszych EN57 zamiast sprężarek tłokowych.
Problemy finansowe PKP spowodowały, że więcej jednostek nie zakupiono. A gdy w 2001 roku koncern Adtranz – wraz z fabryką we Wrocławiu – został wykupiony przez Bombardiera, dawny Pafawag miał za zadanie wyspecjalizować się w produkcji wózków i pudeł lokomotyw tego producenta. W ten sposób ED73-001 stał się ostatnią jednostką, która opuściła hale fabryki we Wrocławiu.
Po zakończeniu cyklu badań, nowy pociąg przydzielono do MT Poznań. Eksploatowano go do 2005 roku na wielkopolskich trasach. Po odstawieniu w Gnieźnie (ze względu na konieczność wymiany części) w 2006 roku został przetransportowany do Wrocławia, gdzie dokonano generalnego remontu. W styczniu 2007 roku skład powrócił do eksploatacji, ale już w czerwcu 2008 znów uległ awarii. Z braku części zamiennych został odstawiony i dopiero w kwietniu 2009 podjęto decyzję o naprawieniu składu. W lutym 2010 skład powrócił do eksploatacji i został skierowany do obsługi pociągów InterREGIO relacji Łódź – Warszawa. Długo nie pojeździła – w 2013 roku odstawiono ją do Idzikowic ze względu na konieczność wymiany monobloków.
W 2019 roku Przewozy Regionalne zdecydowały o kasacji pociągu. Pomimo starań Miłośników Kolei, aby jednostkę wpisać do rejestru zabytków – 7 sierpnia 2019 ED73 przestał istnieć.
Bardzo przykry koniec dla jednostki, która miała ogromny potencjał. Dziś możemy tylko pooglądać jej zdjęcia i powspominać. Na koniec dane techniczne skasowanego Edka:
Typ: 5Bt/6Bt
Producent: Adtranz Pafawag
Silniki: 8 x LKa470
Moc ciągła: 1400 kW
Prędkość konstrukcyjna: 120 km/h
Masa służbowa: 178 t
Długość: 86,84 m
Liczba miejsc siedzących: 235
