Po upadku Kolzamu i kłopotach ZNTK Poznań przez dłuższy czas tylko Pesa dostarczała lekki tabor spalinowy do obsługi połączeń lokalnych na krajowych torach. W pewnym momencie jednak do gry włączył się nowosądecki Newag. Tamtejsi konstruktorzy opracowali dwu- i trójczłonowe pojazdy, o których dziś chciałbym coś napisać.
Charakterystyka pojazdów
Projekt
Konstruktorzy z Nowego Sącza przy projektowaniu tych pojazdów współpracowali z krakowską spółką EC Enginering. Pierwszy egzemplarz zbudowano w oparciu o specyfikację przetargu dla województwa pomorskiego z 2009 roku, zanim jeszcze została podpisana umowa.
Konstrukcja
220M to szynobusy dwuczłonowe, 221M – trójczłonowe. Do wnętrza każdego członu prowadzi jedna para drzwi odskokowo-przesuwnych na człon. Wejście znajduje się w strefie niskiej podłogi, a żeby dodatkowo ułatwić wejście z niskich peronów, przy drzwiach jest wysuwany stopień.
Wnętrze
Jeden człon w pobliżu drzwi ma strefę dla osób niepełnosprawnych z rampą wjazdową dla wózków inwalidzkich. W tym rejonie znajduje się też toaleta dostosowana do potrzeb inwalidów, a także z przewijakiem dla niemowląt.
W strefie wysokiej podłogi siedzenia są umieszczone grupowo, w klasycznym układzie 2+2 z przejściem pośrodku. Tam gdzie podłoga jest niska, siedzenia są rozmieszczone szeregowo (układ typu metro). W pociągu jest sześć stojaków na rowery. Wnętrze jest klimatyzowane. Pojazd ma też gniazdka elektryczne 230/240V AC.
Możliwość łączenia
Pojazdy 220M i 221M można łączyć ze sobą w składy do trzech szynobusów lub dwa plus wagon doczepny.
Eksploatacja
Województwo Pomorskie – największy użytkownik
Jako pierwsze te pojazdy kupiło województwo pomorskie. Podpisana 21 maja 2010 roku umowa opiewała na 2 pojazdy 220M i cztery 221M. Dwuczłonowe szynobusy, które otrzymały oznaczenie SA137, dotarły na Pomorze 11 listopada 2010, pojazdy trójczłonowe – które otrzymały oznaczenie SA138 – przyjeżdżały pomiędzy 30 listopada 2010 a 26 stycznia 2011. Skierowano je w rejon Gdyni, Kościerzyny i Helu. Od 1 września 2015 połowę tych pojazdów (oba SA137 i jeden SA138) skierowano do obsługi Pomorskiej Kolei Metropolitalnej.
Województwo Opolskie – drugie zamówienie
Dwa dwuczłonowe szynobusy z tej rodziny trafiły na Opolszczyznę. Newag zbudował je w ramach umowy z 28 września 2010. Pierwszy szynobus dotarł 27 grudnia 2010, drugi dostarczono 10 maja 2011.
Województwo Lubuskie – rodzynek wśród innego taboru
Jeden taki pojazd trafił również w rejon Ziemi Lubuskiej. Umowę podpisano 17 kwietnia 2011, ale jego eksploatacja rozpoczęła się dopiero 9 grudnia 2012.
Województwo Śląskie – „kaj on mo jeździć?”
Jeden pojazd SA138 kupiło także województwo śląskie. Newag dostarczył go w ramach umowy z 30 listopada 2012. Ponieważ jednak na Górnym Śląsku stopień elektryfikacji jest tak wysoki, że nie za bardzo jest gdzie użytkować pojazdy spalinowe, województwo wymieniło się z Polregio na zestaw EN57 i ostatecznie sprzedało pociąg temu przewoźnikowi w 2022 roku.
Polregio – rzucamy, gdzie są potrzebne
Polregio oprócz odkupionego ze Śląska SA138, kupiły jeszcze cztery SA137. Dwuczłonowe pojazdy często zmieniały lokalizację – jeździły na Pomorzu, Lubelszczyźnie, Podlasiu i w rejonie Zielonej Góry. SA138 od początku skierowany był do pracy na Pomorzu. Od 2022 roku wspomaga Pomorską Kolej Metropolitalną.
Newag bardziej elektryczny
Newag na razie nie wyprodukował zbyt dużo taboru spalinowego. Tu nadal dominuje Pesa. Bardziej wyrównana sytuacja jest w taborze elektrycznym, ale to na inną opowieść.
Dane techniczne
| Typ | 220M 221M |
| Producent | Newag S.A. Nowy Sącz |
| Silniki | MTU 6H1800R84 Power Pack |
| Moc znamionowa | 2 x 390 kW |
| Prędkość konstrukcyjna | 120 km/h |
| Masa służbowa | 220M: 82 t 221M: 105 t |
| Długość | 220M: 41,8 m 221M: 58,36 m |
| Liczba miejsc siedzących | 220M: 127+13 221M: 190 |
| Liczba miejsc ogółem | 220M: 284 221M: 390 |
Zobacz też
Dziełem konstruktorów z Nowego Sącza, zanim tamtejszy Zakład Naprawczy Taboru Kolejowego stał się Newagiem, był „Pociąg Papieski”, czyli EN61-01. Zapraszamy do zapoznania się także z tym materiałem.
