Autor: Aleksander Koch
Data: 3 listopada 2025 r.
Początki w cieniu torów
Listopad zaczynamy od okrągłej rocznicy uruchomienia peryferyjnej linii autobusowej nr 161, której trasa nigdy nie wykroczyła poza granice dzielnicy Wawer. Dokładnie 60 lat temu — 3 listopada 1965 roku — Miejskie Zakłady Komunikacyjne, na mocy Zarządzenia Wykonawczego nr 88/65, uruchomiły lokalne połączenie osiedli z ulicą Patriotów oraz linią kolejową nr 7.
Pierwsza trasa, obsługiwana przez dwa autobusy z zajezdni „Inflancka”, przedstawiała się następująco:
IZBICKA (CMENTARZ) – Izbicka – Panny Wodnej – ZASADOWA / PANNY WODNEJ
Wraz z uruchomieniem zajezdni MZK R-10 „Ostrobramska” w 1969 roku, obsługę linii przeniesiono właśnie tam z „Inflanckiej”.
Zmiany w Radości i wydłużenie do Falenicy
Pod koniec lipca 1971 roku trasa linii uległa wydłużeniu w celu poprawy komunikacji w Radości. Dwa krótkie Jelcze 272 MEX z „Ostrobramskiej” zaczęły kursować aż do skrzyżowania ulic Zasadowej i Przewodowej, gdzie urządzono pętlę.
Kolejna istotna zmiana nastąpiła w połowie grudnia 1976 roku — autobusy skierowano ulicą Przewodową do ul. Patriotów, dalej wzdłuż torów kolejowych do ul. Bysławskiej, kończąc trasę na pętli Falenica. Tam, obok linii 146 i pospiesznej „C”, tworzyły kręgosłup komunikacyjny dzielnicy.
Na pętli znajdował się też punkt dyspozytorski Służby Nadzoru Ruchu MZK, tzw. ekspedycja, czuwająca nad punktualnością odjazdów. Obsługę nadal zapewniały dwa autobusy z „Ostrobramskiej”.
Trasa z końca 1976 r.:
IZBICKA (CMENTARZ) – Izbicka – Panny Wodnej – Zasadowa – Przewodowa – Patriotów – Bysławska – FALENICA
Połączenie z linią 186 – ewenement w historii MZK
We wrześniu 1979 roku linia 161 została połączona z trasą lokalnej linii 186. Trzy autobusy z zajezdni „Ostrobramska” wyruszyły na mocno pokręconą trasę:
IZBICKA (CMENTARZ) – Izbicka – Panny Wodnej – Zasadowa – Przewodowa – Patriotów – Bysławska – Poezji – Jachowicza – Olecka – OLECKA (powrót: Olecka – Włókiennicza – Michalinki – Patriotów – Walcownicza – Narcyzowa – Ochocza – Bystrzycka – Walcownicza – Patriotów – Przewodowa)
Autobusy dojeżdżały wówczas m.in. do Okręgowego Ośrodka Wychowawczego przy ul. Oleckiej, po drodze dwukrotnie przekraczając przejazd kolejowy w Falenicy.
Zbójna Góra i lata 80.
W grudniu 1981 roku (tuż przed wprowadzeniem stanu wojennego) linia 161 została wydłużona do pętli Zbójna Góra przy ul. Podmokłej. Dzięki temu wychowankowie pobliskiego Domu Dziecka (obecnie Szkoła Specjalna nr 349 i MOS nr 8) zyskali dogodny dojazd do stacji kolejowej, sklepów i ośrodka zdrowia.
Na trasie spotkać można było wtedy Jelcze „ogórki” oraz PR110M z „Ostrobramskiej”.
Chichot historii – ponowne połączenie z 186
Do 1995 roku zmiany miały charakter kosmetyczny. Jednak 1 sierpnia 1995 roku, w 51. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego, nastąpiło ponowne połączenie tras linii 161 i 186 — tym razem pod numerem 161.
Był to przypadek bez precedensu w dziejach stołecznych autobusów. Oto pełny przebieg tej wyjątkowej trasy:
ZBÓJNA GÓRA – Podmokła – Cygańska – Kwitnącej Akacji – Izbicka (powrót: Izbicka – Izbicka (cmentarz)) – Panny Wodnej – Zasadowa – Przewodowa – Patriotów – Bysławska – Poezji – Jachowicza – Olecka – Włókiennicza – Michalinki – Patriotów – Walcownicza – Petunii (powrót: Petunii – Walcownicza – Narcyzowa – Ochocza – Bystrzycka – Walcownicza – Patriotów – Bysławska – Falenica – Bysławska – Patriotów – Przewodowa) – Hiacyntowa – Techniczna – Zagórzańska – Złotej Jesieni – Podkowy – ALEKSANDRÓW
Połączenie to przetrwało do marca 1997 roku, gdy Aleksandrów przejął autobus linii 115. Linia 161 powróciła wówczas do krańca Olecka.
Od Błot do „pomidorków”
15 listopada 1997 roku Zarząd Transportu Miejskiego wydłużył linię do krańca Błota przy ul. Wał Miedzeszyński, zaledwie 50 metrów od granicy Warszawy z Józefowem. W 2009 roku trasa została ponownie skrócona do krańca Olecka, gdzie kończy się do dziś.
Na przestrzeni lat obsługę zapewniały MZK Warszawa, a później operatorzy prywatni — m.in. Mobilis, Michalczewski, Arriva Bus Transport oraz Miejskie Zakłady Autobusowe.
Obecnie linię 161 obsługuje zajezdnia „Ostrobramska” trzema krótkimi Solarisami Urbino 10, potocznie zwanymi „pomidorkami”.
Dlaczego „pomidorki”?
Czy wiecie, skąd wzięła się ta nazwa?
Na odpowiedzi czekam pod adresem:
htp.redakcja@gmail.com
Z pozdrowieniami,
Aleksander Koch
