Myśląc nad kolejnym „rodzynkiem” przypomniałem sobie, że w Kotlinie Jeleniogórskiej, w barwach tamtejszego PKS „Tour” jeździły dwa dość rzadkie autobusy, należące jednak do większej rodziny. Chodzi o Jelcza L120, którego samego w sobie wyszło sporo, ale w wersji „Absolwent”, o której będzie tu mowa – tylko kilkanaście.
Z pochodzenia – gimbus
„Absolwent” został zaproponowany jako autobus szkolny po reformie oświaty z 1998 roku (swoją drogą coraz bardziej się cieszę, że byłem jednym z przedstawicieli ostatniego rocznika, który przed tą reformą uciekł). To 12-metrowy autobus oparty o produkowany od 1993 roku model L120. Najbardziej rzucającą się w oczy różnicą w stosunku do innych przedstawicieli tej serii jest układ drzwi 2-2-0, podczas gdy standardowy autobus tego modelu miał układ 2-0-2 (zresztą po Jeleniej Górze także jeździł jeden standardowy L120 – zakupiony z dwoma „Absolwentami”). Wnętrze również było nieco inne niż w wersji standardowej – przede wszystkim inne siedzenia. Miałem okazję przejechać się tym „standardowym” L120 ze Szklarskiej Poręby do Jeleniej Góry – na siedziskach rodem z autobusów miejskich te 32 km przejechało się co najwyżej tak sobie. „Absolwent” miał te siedzenia nieco lepsze, porównywalne z opisywanym kiedyś przeze mnie Autosanem A1010M, ale do komfortu jazdy na dłuższych trasach było dość daleko…
Unikat
Jelczańskie Zakłady Samochodowe równolegle z L120 zaproponowały również model L090M „As” i T120 „Prymus”. Ten pierwszy na równi z Autosanami H9-21.41 „Kleks” stały się najpopularniejszymi (a jednocześnie najbardziej topornymi) autobusami szkolnymi. L120 w wersji „Absolwent” wyszedł – jak wspominałem – tylko w kilkunastu egzemplarzach. Zatem PKS „Tour” Jelenia Góra miał szczęście posiadać aż dwa egzemplarze tej wersji. I żeby było ciekawiej – nie były to jednakowe autobusy. Jeden z nich – pierwszy w ogóle wyprodukowany „Absolwent” – miał tylną ścianę rodem z autobusów 120M (z wydzielonym świetlikiem na numer linii – którego nigdy tam nie było), drugi – z tylną ścianą bez świetlika, jak w innych L120.
Eksploatacja
Wszystkie trzy L120 (dwa „Absolwenty” i jeden standardowy) przyjechały do Jeleniej Góry w 1999 roku. Ten z tylną ścianą od 120M przez jakiś czas obsługiwał szkoły na terenie Gminy Mysłakowice (taką miał wstawioną tablicę w przednim świetliku), później skierowano go do przewozów na liniach lokalnych. Dwa pozostałe od początku były użytkowane w ruchu lokalnym. Spotkać je można było głównie na trasach do Karpacza, Kowar i Szklarskiej Poręby, rzadziej do Świeradowa-Zdroju czy Lwówka Śląskiego.
Smutny koniec
Co najciekawsze, najszybciej żywot zakończył ten „standardowy” L120 – skasowano go już w 2004 roku po pożarze komory silnika. „Absolwenty” pojeździły dłużej. Pierwszy z nich, mający standardową dla tego modelu tylną ścianę, w 2009 roku został odkupiony przez PKS Trans-Pol Legnica. Służył tam do 2014 roku, po czym poszedł na złom. Do końca eksploatacji zachował żółte malowanie. Drugi – chyba najbardziej cenny – na przełomie 2009 i 2010 roku przeszedł remont i został przemalowany na biało. W 2014 roku został sprzedany do PKS Świdnica. Przestał jeździć w 2018 roku i został zezłomowany. Tego egzemplarza – pierwszego w ogóle „Absolwenta” – chyba najbardziej szkoda…
Dziś w Jeleniej Górze Jelcza już nie uświadczymy. W MZK królują MAN-y i Yutongi z domieszką Scanii i Volva, w PKS mamy natomiast ogromną ilość Mercedesów Citaro. Tym bardziej warto wspomnieć o „Absolwentach”, mimo że nawet po remoncie – jak mówił jeden z kierowców, który miał okazję jednym z nich jechać – autobus nie prowadził się najlepiej…
Dane techniczne
| Producent | Jelczańskie Zakłady Samochodowe S.A – Grupa Zasada |
| Typ | L120 „Absolwent” |
| Silnik | WS Mielec SWT 11/300/1 |
| Moc maksymalna | 220 KM |
| Skrzynia biegów | FPS Tczew S6-90 |
| Układ drzwi | 2-2-0 |
| Masa własna | 9,8 t |
| Masa całkowita | 17,5 t |
| Długość | 12 m |
| Szerokość | 2,5 m |
| Wysokość | 3,04 m |
| Liczba miejsc siedzących | 49 |
| Liczba miejsc ogółem | 73 |
Zobacz też
Jelcze L120 to wersja podmiejska rodziny 120M. Przez Jelenią Górę przewinęły się 23 takie autobusy w 3 wersjach: 120M, 120MM i 120MM/1. Zachęcamy do zapoznania się z artykułami także o tych autobusach.
