Dzisiaj zapraszam Was na spotkanie z trzema liniami autobusowymi stołecznego ZTM. Jedna z nich obchodzi właśnie trzydziestą rocznicę istnienia, a dwie pozostałe – dokładnie trzydzieści lat temu – zostały ponownie uruchomione. Łączy je to, że do dziś kursują na niemal niezmienionych trasach.
Linia 525
1 września 1995 roku ZTM uruchomił linię przyspieszoną „525”, która połączyła Dworzec Centralny z Międzylesiem i przede wszystkim z Centrum Zdrowia Dziecka – największym szpitalem dziecięcym w województwie i jednym z największych w Polsce. Był to wówczas najwyższy numer wśród linii przyspieszonych stałych, utrzymany aż do września 2007 roku, gdy pojawiła się linia 527.
Trasa „525” przez trzy dekady pozostaje praktycznie niezmieniona:
DWORZEC CENTRALNY – Emilii Plater – Aleje Jerozolimskie (powrót: Aleje Jerozolimskie – al. Jana Pawła II – DWORZEC CENTRALNY) – Marszałkowska – plac Konstytucji – Waryńskiego – al. Armii Ludowej – most Łazienkowski – al. Stanów Zjednoczonych – Ostrobramska – Płowiecka – Czecha – Kajki – Pożaryskiego – Żegańska – al. Dzieci Polskich – MIĘDZYLESIE
W latach 1995–2002 pętla przy Dworcu Centralnym mieściła się na poziomie -1, w miejscu dzisiejszych Złotych Tarasów. W obecnej lokalizacji autobusy kończą trasę już od 23 lat.
Pierwsze obsługiwane przystanki w 1995 roku wyglądały tak: Dw. Centralny, Centrum, pl. Konstytucji, Metro Politechnika, Marszałkowska, pl. Na Rozdrożu, Saska, Przyczółek Grochowski, Rawar, Zamieniecka (na żądanie), Centrum Optyki, Płowiecka, Trakt Lubelski, Trawiasta, Kajki (na żądanie), Odrodzenia, Instytut Kardiologii, IX Poprzeczna, Pożaryskiego, Bursztynowa Szpital, Bielszowicka (na żądanie), CZD, Międzylesie.
Na trasie „525” znajdują się liczne miejsca istotne turystycznie i kulturowo, m.in. Marszałkowska Dzielnica Mieszkaniowa (MDM), Trasa Łazienkowska, stadion Legii, hala COS „Torwar”, cypel Czerniakowski, jeziorko Gocławskie, Centralna Biblioteka Wojskowa, Narodowy Instytut Kardiologii w Aninie, Międzyleski Szpital Specjalistyczny czy Centrum Zdrowia Dziecka. Choć nie jest to linia turystyczna, odgrywa kluczową rolę jako połączenie Wawra ze Śródmieściem, Saską Kępą i Grochowem. W ostatnich latach koordynuje rozkłady jazdy z liniami 502, 514 i 520 na odcinku Ostrobramska – metro Politechnika.
Obsługę linii zapewniały różne zajezdnie (Ostrobramska, Woronicza, Chełmska) oraz prywatni przewoźnicy (Mobilis, Arriva). Obecnie całość obsługuje MZA „Ostrobramska”.
Linia 709
Przenosimy się na lewy brzeg Wisły. 1 września 1995 roku uruchomiono linię podmiejską „709”, łączącą stację metra Wilanowska z Piasecznem. To nie był debiut tego numeru – w latach 1985–1992 linia kursowała pomiędzy Zaciszem a Zielonką (od 1988 r. z Bródna-Podgrodzie).
Trasa w 1995 roku wyglądała następująco:
METRO WILANOWSKA – Puławska – Mysiadło – Piaseczno: Puławska – PIASECZNO (Szkolna)
W 2002 roku „709” wydłużono do dworca PKP w Piasecznie, co umożliwiło dogodne przesiadki na pociągi do Radomia i Warki. Od 2021 roku linia kursuje w dwóch wariantach: krótszym (historycznym) i dłuższym (do PKP). W szczycie kursowania na trasie pracowało nawet 20 przegubowych autobusów, zapewniając kursy co 4–5 minut – to jedna z najbardziej obciążonych linii strefowych ZTM.
Linia 727
Również 1 września 1995 roku ZTM uruchomił linię „727” na trasie Metro Wilanowska – Głosków. Numer ten także miał wcześniejsze wcielenie – w latach 1992–1995 kursował między Piasecznem a Głoskowem jako linia eksterytorialna (bez przystanków w Warszawie).
W 1995 roku trasa wyglądała tak:
METRO WILANOWSKA – Puławska – Mysiadło – Piaseczno: Kościuszki – Sienkiewicza – Gołków – Głosków Letnisko – GŁOSKÓW (Szkoła)
Historia tej linii jest dużo bardziej złożona niż „709”. W 1999 roku wprowadzono kursy wydłużone do cmentarza w Antoninowie, w 2001 – podjazdy do Władysławowa, a od 2010 część kursów skierowano dodatkowo przez Robercin i Bąkówkę. W 2023 roku wszystkie kursy wydłużono do krańca „Władysławów”, rezygnując z końcowego przystanku Głosków – Szkoła.
Linia „727” łączy charakter komunikacji miejskiej z lokalną, przejeżdżając przez spokojne miejscowości, pełne zieleni i lasów. To świetna propozycja na wycieczkę autobusem poza miejski zgiełk.
Podsumowanie
Linie 525, 709 i 727 zostały uruchomione (lub przywrócone) dokładnie 30 lat temu – 1 września 1995 roku. Każda z nich odegrała i ciągle odgrywa istotną rolę w kształtowaniu komunikacji miejskiej:
– 525 – kluczowe połączenie Centrum z Międzylesiem i CZD,
– 709 – główna arteria łącząca Warszawę z Piasecznem,
– 727 – linia podmiejska o wielu wariantach, sięgająca dziś do Władysławowa.
Mimo zmian w szczegółach tras, wszystkie trzy linie przetrwały próbę czasu i nadal pozostają ważnym elementem komunikacji w aglomeracji warszawskiej.
