Historia komunikacji w Warszawie, odc. 86
„Historia Transportu Publicznego” to nie tylko teraźniejszy obraz branży w Polsce, ale także wspomnienia z czasów ubiegłych, tych mniej odległych oraz bardziej odległych od 2025 roku. W pierwszym dniu nowego miesiąca pochylimy się nad dwoma nieistniejącymi już liniami autobusowym w Warszawie. Czy ktoś z Was, znających warszawską komunikację miejską, je jeszcze pamięta?
Dokładnie 20 lat temu, pierwszego lutego 2005 roku, z map stołecznej komunikacji miejskiej zniknęła linia przyspieszona stała (kursująca we wszystkie dni tygodnia) oznaczona nr „513”. Ostatnia jej trasa przedstawiała się następująco:
DWORZEC WSCHODNI (LUBELSKA) – Lubelska – J. Zamoyskiego – Sokola – Zamoście – most Świętokrzyski – Zajęcza – Dobra (powrót: Dobra – Tamka – most Świętokrzyski) – Solec – Ludna – Książęca – plac Trzech Krzyży – Aleje Ujazdowskie – Belwederska – J. III Sobieskiego – aleja Wł. Sikorskiego – Dolina Służewiecka – Nowoursynowska – J. Ciszewskiego – J. Rosoła – I. Gandhi – Cynamonowa – F. Płaskowickiej – J. Rosoła – Belgradzka – Stryjeńskich – Przy Bażantarni – J. Rosoła – Wąwozowa – aleja KEN – Wilczy Dół – KABATY STP
Zniknęła, bowiem, wobec postulatów pasażerów korzystających z tego połączenia, stołeczny Zarząd Transportu Miejskiego zmienił układ przystanków na linii powodując zmianę jej charakteru na linię zwykłą. Przez takie działanie organizatora potrzeba była zmiana numeracji linii na nr „166”, która istnieje po dziś dzień w niezmienionej formie. Wróćmy jednak do 1992 roku, gdy „513” pojawiła się po raz pierwszy na stołecznych ulicach. Powstała z połączenia linii zwykłej o nr „177” oraz przyspieszonej o nr „403” na trasie:
PLAC TRZECH KRZYŻY – Aleje Ujazdowskie – Belwederska – J. III Sobieskiego – aleja Wł. Sikorskiego – Dolina Służewiecka – aleja J. Rodowicza – J. Rosoła – I. Gandhi – Cynamonowa – F. Płaskowickiej – J. Rosoła – Belgradzka – Stryjeńskich – Przy Bażantarni – J. Rosoła – NATOLIN KABATY
Początkowo trasę tą obsługiwał oddział R-12 „Piaseczno” swoimi czerwono-kremowymi Ikarusami 260, a w dalszej historii tej linii mogliśmy spotkać tamże autobusy z zajezdni R-7 „Woronicza”, R-9 „Chełmska”, PKS w Grodzisku Mazowieckim czy I.T.S. „Michalczewski” z Radomia. Z początkiem grudnia 1996 roku przedłużono trasę do pętli „Metro Kabaty, która umiejscowiono na miejscu dzisiejszego skrzyżowania ulic Wąwozowej i al. K.E.N. Niespełna trzy lata później otwarto do użytku nową pętlę w al. K.E.N., obok marketu TESCO, o nazwie „Os. Kabaty”. Ostatnią, większą modyfikacją trasy było przedłużenie trasy na prawy brzeg Wisły, w imię poprawy skomunikowania Powiśla oraz Dworca Wschodniego. Autobusy linii nr „513” dojeżdżały do pętli przy dworcu od strony ulicy Lubelskiej. Początek roku akademickiego 2003/2004 przyniósł ostatnią zmianę na tej linii polegającą na wydłużeniu kursów ulicą Wilczy Dół do stacji techniczno-postojowej Metra Warszawskiego. W takiej formie linia przetrwała do ostatniego dnia stycznia 2005 roku, gdy wyjechała na warszawskie ulice po raz ostatni.
Dwadzieścia lat temu gmina Sulejówek, położona w powiecie mińskim, ostatecznie zrezygnowała z finansowania linii autobusowej podmiejskiej stałej o nr „803”, która od początku września 1992 roku kursowała na trasie pomiędzy Marysinem Wawerskim a ul. Szkolną w tym mieście. Poniżej przedstawię porównanie tras tej linii z września 1992 roku oraz ze stycznia 2005 roku, a zatem:
1992
MARYSIN – Korkowa – Wesoła: Wspólna – J. U. Niemcewicza – 1 Praskiego Pułku – Armii Krajowej – Sulejówek: J. Moraczewskiego – aleja J. Piłsudskiego – I. J. Paderewskiego – SULEJÓWEK (SZKOLNA) (powrót: SULEJÓWEK (SZKOLNA) – I. J. Paderewskiego – S. Grabskiego – Dworcowa – S. Żeromskiego – I. J. Paderewskiego),
2005
MARYSIN – Korkowa – Wspólna – J. U. Niemcewicza – 1 Praskiego Pułku – Armii Krajowej – Sulejówek: J. Moraczewskiego – aleja J. Piłsudskiego – I. J. Paderewskiego – SULEJÓWEK (SZKOLNA) (powrót: SULEJÓWEK (SZKOLNA) – I. J. Paderewskiego – S. Grabskiego – Dworcowa – S. Żeromskiego – I. J. Paderewskiego).
Jaką różnicę dostrzegacie? Zapraszam do małej zabawy…
Powstanie linii podmiejskiej okresowej, kursującej tylko w godzinach szczytu w dni powszednie spowodowane było ograniczeniem przez MZK kursowania linii nr „711” na tej samej trasie z uwagi na uruchomienie linii prywatnej pomiędzy Okuniewem a Warszawą przez Sulejówek i Wesołą. Od 1998 roku skrócono kursy w soboty, niedziele oraz święta do pętli „Wola Grzybowska” przy ul. S. Żółkiewskiego, tej samej, gdzie dzisiaj kończą kursy autobusy linii nr „514” oraz „N71”. Przez lata jej funkcjonowania w dni powszednie kursowała jedna jedyna brygada dająca częstotliwość jednego kursu na godzinę. W 2002 roku, w rozkładzie sobotnim, niedzielnym oraz świątecznym, pojawiły się dodatkowe kursy, w postaci dodatkowego autobusu na linii kursującego do pętli „Stara Miłosna”, którą dzisiaj zastąpiło rondo przy restauracji KFC.
Wspomnę, że w historii stołecznej komunikacji było to czwarte wcielenie linii podmiejskiej o tym numerze, bowiem w latach 1985 – 1986 kursowała między Żeraniem FSO a Legionowem (Mickiewicza), później w latach 1988 – 1990 kursowała na trasie pomiędzy Osiedlem Górczewska a Starymi Babicami i Hutą „Warszawa”. Ostatnim jej wcieleniem była eksterytorialna trasa w 1991 roku pomiędzy Piasecznem (POLKOLOR) a szkołą w Głoskowie.
Od 2005 roku kursowanie linii przejęła m.in. linia zwykła o nr „173” oraz pociągi Szybkiej Kolei Miejskiej linii „S2”.
