Historia Transportu Publicznego
Historia Transportu Publicznego
Historia Transportu Publicznego
Historia Transportu Publicznego
Historia Transportu Publicznego
Historia Transportu Publicznego
Cykl artykułów poświęcony historii polskich elektrowozów – od pierwszych konstrukcji powojennych, przez legendarne serie EU06 i ET22, po nowoczesne lokomotywy trakcji elektrycznej. To opowieść o rozwoju technologii, projektach inżynieryjnych i symbolach polskiej kolei elektrycznej.
W 1948 roku Polska podjęła decyzję o elektryfikacji kolei, lecz zniszczony przemysł i brak dostępu do zachodnich technologii wymusiły zamówienie taboru w NRD. W rezultacie powstały lokomotywy EU04, które mimo wad konstrukcyjnych, takich jak awaryjne ramy i obciążające tor silniki, odegrały istotną rolę w rozwoju polskiej sieci elektrycznej. Dziś jedyny zachowany egzemplarz EU04-24 można podziwiać w Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa w Jaworzynie Śląskiej.
Po II wojnie światowej, gdy Polska odbudowywała się ze zniszczeń, szwedzkie lokomotywy EP03 odegrały kluczową rolę w przywróceniu elektrycznej trakcji na Warszawskim Węźle Kolejowym. Te charakterystyczne maszyny, z nietypowymi zderzakami i luzem wzdłużnym, przez lata służyły na różnych trasach, a dwa z nich zachowały się do dziś jako cenne eksponaty historii polskiej kolei.
Po zniszczeniach wojennych, gdy polski przemysł nie był w stanie dostarczyć lokomotyw, z pomocą przyszła Wielka Brytania. Dzięki brytyjskiej elektryce Pafawag zbudował serię EP02, które jednak okazały się awaryjne i niewygodne. Lokomotywy te, po krótkiej służbie, zostały zdegradowane do pociągów podmiejskich, a następnie przekształcone w stacjonarne urządzenia grzewcze. Dziś jeden z egzemplarzy można podziwiać w Muzeum Kolejnictwa w Warszawie.
EL.200 to elektrowóz, który powstał w 1937 roku w Polsce dzięki współpracy HCP i English Electric. Zbudowano cztery egzemplarze, które służyły do obsługi pociągów między Warszawą Zachodnią a Warszawą Wschodnią. Trzy z nich zostały zniszczone w 1939 roku, a ostatni, przemianowany na Ostbahn E203, działał do 1944 roku. Po wojnie nie naprawiono go z powodu niskiej mocy i niskiej przydatności, a w 1958 roku został zezłomowany.
EL.100 to seria pierwszych elektrowozów w Polsce, wyprodukowanych w latach 1934-1936 przez brytyjskie firmy English Electric i Metropolitan-Vickers oraz polską Pierwszą Fabrykę Lokomotyw w Chrzanowie (Fablok). Elektrowozy te były używane do obsługi Warszawskiego Węzła Kolejowego, a po wojnie jeden z nich (E01-01/EP01-01) był eksploatowany do 1964 roku. EL.100 to przykład udanej współpracy polsko-brytyjskiej w okresie międzywojennym, choć z powodu zawirowań wojennych i powojennych, niewiele osób zdaje sobie z tego sprawę.
Ktoś może spytać: Co manewrówka robi w Historii Transportu Publicznego? Lokomotywa HCP 405Ea (EM10) była najnowocześniejszą krajową lokomotywą. Jednakże małe zastosowanie i brak stacji na których można by wykorzystać w pełni jej możliwości spowodował, że używano ich rzadko i nie zawsze zgodnie z przeznaczeniem.