Choć z zewnątrz mogą wydawać się do siebie łudząco podobne, trzy autobusy MAZ-203, które zasiliły tabor Lubelskich Linii Autobusowych (LLA), to zupełnie różne maszyny – zarówno pod względem technicznym, jak i eksploatacyjnym. Dwa z nich – 8008 i 8009 – są już dziś wycofane z ruchu. Pozostał tylko 8010, który pozostaje nie tylko w regularnej eksploatacji, ale i cieszy się szczególnym uznaniem autora. Jednak zanim przejdziemy do opisu samych egzemplarzy, warto cofnąć się do początku – do historii modelu MAZ-203.
Geneza modelu MAZ-203
MAZ-203 to miejski, niskopodłogowy autobus klasy MAXI, produkowany seryjnie przez zakłady MAZ (Mińska Fabryka Samochodów) na Białorusi od 2006 roku. Powstał jako rozwinięcie i uzupełnienie dla popularnego modelu MAZ-103, który nie spełniał już wymogów rynku na początku XXI wieku – zarówno pod względem ergonomii i wizualnie. (co nie znaczy że zaprzestano produkcji i sprzedaży). Sam 103 zaś, wytwarzany był do 2020/2021
MAZ-203 był próbą unowocześnienia konstrukcji – z pełni niskopodłogową częścią pasażerską, dużymi przestrzeniami wejściowymi, możliwością montażu różnych układów napędowych (MAN, Mercedes, Weichai itp.) oraz szeregiem wariantów wyposażeniowych. Wersje były dostosowywane do potrzeb różnych odbiorców – od krajów byłego ZSRR po klientów z Europy Środkowo-Wschodniej. Pojazdy występowały także w wariantach pokazowych, demonstracyjnych oraz testowych – i właśnie takie trafiły do Lublina.
8008 – MAZ-203.057, testowany nawet w Moskwie
MAZ o numerze taborowym 8008 to unikat w skali kraju. To wersja 203.057, napędzana silnikiem MAN D0836LOH64 w duecie z automatyczną skrzynią Voith D854.5. Co czyni ten egzemplarz wyjątkowym? Przede wszystkim to, że był autobusem demonstracyjnym producenta, który zanim trafił do Lublina, był wykorzystywany do testów – m.in. w Moskwie. Stanowił zatem swego rodzaju „pokazówkę” potencjału MAZ-a.
W Lublinie służył przez lata jako część taboru LLA, ale od ostatniego przetargu przewozowego został odstawiony – wiek przeważył o jego losie. Obecnie nie wyjeżdża już na ulice, choć nadal stoi jako pamiątka po ciekawym okresie w historii firmy.
8009 – MAZ-203.058, prosto z targów Krokus Expo
Drugim nieczynnym już pojazdem z serii 203 jest MAZ-203.058 o numerze 8009. Ten egzemplarz również był demonstracyjny, jednak jego funkcja była inna – nie służył do testów w ruchu liniowym, lecz jako pojazd wystawowy, pokazany na międzynarodowych targach Krokus Expo w Moskwie w 2013.
Pod względem technicznym był bardzo interesujący: pod maską pracował również silnik MAN D0836LOH64, ale tym razem połączony z nowocześniejszą skrzynią ZF 6 AP 1200 B EcoLife. To sprawiało, że miał nieco lepsze osiągi i wyższą kulturę pracy niż 8008. Przy ekonomicznej jeździe, obroty nie wychodziły powyżej 1500 RPM. W Lublinie nie wyróżniał się jednak szczególnie – poza historią „targową” – a z czasem, jak jego brat 8008, został odstawiony z eksploatacji. Dodatkowo można rzec, że autobus miał zbiornik paliwa z tyłu, w przeciwieństwie do 90% Mazów na świecie, stąd też pojawiła się możliwość instalacji siedzenia „pilotki”, tam gdzie normalnie jest bak.
8010 – MAZ-203.069, bohater codzienności i ulubieniec autora
Ostatni z trójki – i jedyny nadal czynny – to MAZ 203.069 o numerze 8010. W odróżnieniu od poprzedników, nie ma historii demonstratora ani egzotycznych testów. To pospolity wariant produkcyjny, wyposażony w niezawodny i szeroko stosowany silnik Mercedes-Benz OM 906 LA, współpracujący z automatyczną skrzynią ZF 6HP504C.
Choć to wersja najbardziej standardowa, to właśnie ona wyróżnia się nowszym zestawem wskaźników w kabinie kierowcy . Dla kierowców oznacza to większy komfort pracy, a dla pasażerów – lepsze wrażenie estetyczne. Monitor systemów w Mazach 203 do 2013/14 był „pomarańczowy z czarnymi kontrolkami”, zaś 8010 ma już biały.
Dla autora niniejszego tekstu autobus 8010 to najbardziej lubiany pojazd w całej flocie LLA – zarówno za swój sprawdzony i dźwięczny układ napędowy, jak i za codzienną niezawodność, którą udowadnia na trasach miejskich i podmiejskich.
Podsumowanie: MAZ-203 – jedna nazwa, wiele twarzy
Historia MAZ-ów 203 w Lublinie to ciekawy przykład tego, jak jeden model może przybrać wiele różnych form. Od pojazdu testowego z Moskwy, przez wystawowy egzemplarz z międzynarodowych targów, po zwyczajnego, ale efektywnego „weterana codzienności” – MAZ-y w LLA pokazują szerokie spektrum możliwości tej konstrukcji.
Choć dwa z nich już nie jeżdżą, a tylko jeden pozostał na liniach, wszystkie trzy stanowią część historii komunikacji miejskiej w Lublinie. Dla fanów techniki i pasjonatów transportu publicznego to nie tylko autobusy – to pojazdy z duszą i indywidualnym charakterem.
