Na początku był PKS….Historia międzynarodowej komunikacji autokarowej w Polsce to proces przechodzenia od centralnie zarządzanego modelu państwowego przez okres dynamicznego rozwoju prywatnych przewoźników po globalizację rynku przewozowego, której symbolem stało się przejęcie PolskiegoBusa przez FlixBusa. W ciągu kilkudziesięciu lat transport międzynarodowy zmieniał się diametralnie – od ograniczonych i reglamentowanych połączeń w czasach PRL, przez eksplozję prywatnych przewoźników w latach 90., aż po dominację globalnych graczy w XXI wieku. Dziś FlixBus jest największym operatorem w Polsce, jednak rynek wciąż ewoluuje, a pojawiające się nowe technologie i zmieniające się potrzeby pasażerów mogą w przyszłości przynieść kolejne przełomy.
FlixBus Polska stał się dominującym operatorem dalekobieżnych połączeń autokarowych w Polsce, jednak jego obecność na krajowym rynku zaczęła się od przejęcia w 2017 roku siatki połączeń i operacji PolskiegoBusa – popularnej marki należącej do szkockiego przedsiębiorstwa Souter Holdings Poland. PolskiBus, który działał od 2011 roku, był pionierem tanich przewozów autokarowych w kraju, oferując nowoczesną flotę, bilety w systemie dynamicznych cen i bezpośrednie połączenia między największymi miastami Polski oraz zagranicznymi destynacjami, takimi jak Praga, Berlin czy Wiedeń.
Decyzja o przejęciu PolskiegoBusa była strategicznym ruchem FlixBusa, który w ten sposób zyskał natychmiastowy dostęp do dobrze rozwiniętej siatki połączeń i bazy pasażerów, eliminując jednocześnie jednego z głównych konkurentów. Stopniowo charakterystyczne czerwone autobusy PolskiegoBusa zaczęły znikać z dróg, a ich miejsce zajęły zielone pojazdy FlixBusa, operowane przez dotychczasowych partnerów przewozowych. Przejęcie nie ograniczało się jedynie do zmiany barw – FlixBus zintegrował polskie trasy z szeroką europejską siecią połączeń, umożliwiając pasażerom wygodniejsze podróże między krajami.
Przejście pod nową markę wiązało się jednak z istotnymi zmianami w modelu operacyjnym. W przeciwieństwie do PolskiegoBusa, który samodzielnie zarządzał flotą, FlixBus działa jako pośrednik – sam nie posiada autobusów, lecz współpracuje z lokalnymi przewoźnikami, narzucając im jednolite standardy obsługi. Ta zmiana spotkała się z mieszanym odbiorem wśród pasażerów. Z jednej strony rozbudowa siatki połączeń i integracja z systemem rezerwacyjnym FlixBusa zapewniła większą elastyczność, z drugiej zaś wiele osób narzekało na wzrost cen oraz zmiany w standardzie obsługi.
Mimo kontrowersji, FlixBus umocnił swoją pozycję na polskim rynku, sukcesywnie rozwijając połączenia krajowe i międzynarodowe. Z czasem rozbudowano trasy do krajów sąsiednich, w tym Niemiec, Czech, Austrii czy Węgier, a dzięki współpracy z przewoźnikami partnerskimi oferta obejmuje nawet połączenia do krajów bałkańskich i zachodniej Europy. Pandemia COVID-19 w 2020 roku tymczasowo zahamowała rozwój FlixBusa, jednak firma szybko wróciła do dawnego poziomu operacyjnego, oferując stopniowo coraz więcej tras.
Obecnie FlixBus Polska, dzięki przejęciu PolskiegoBusa i dalszej ekspansji, jest największym operatorem dalekobieżnych przewozów autokarowych w kraju. Jego elastyczny model biznesowy, oparty na współpracy z niezależnymi przewoźnikami, pozwala na szybkie dostosowywanie się do zmian rynkowych i otwieranie nowych tras w zależności od zapotrzebowania. Zintegrowanie polskiej siatki połączeń z europejską infrastrukturą FlixBusa sprawiło, że podróżowanie autokarami stało się jeszcze bardziej dostępne, choć nie bez pewnych kompromisów, które pojawiły się po wycofaniu marki PolskiBus z rynku.
Flota Polskiego Busa była w miarę jednorodna modelowo. Van Hoole i Plaxtony, oraz kilka “wynalazków” podwykonawców. Czasy Flix to napływ innych modeli autokarów, jak np. bohater dzisiejszego artykułu.
Irizar i6S/I6s 12/13/15.35/37 to autokar turystyczny produkowany przez hiszpańską firmę Irizar, która od 1889 roku specjalizuje się w budowie nadwozi autobusowych, a od 2011 roku produkuje również własne pojazdy integralne. Model i6S jest rozwinięciem serii i6, która zadebiutowała w 2010 roku jako następca popularnych modeli PB oraz Century. Wariant Integral oznacza, że pojazd posiada własne podwozie Irizara, a nie jest oparty na ramach innych producentów, jak MAN, Scania czy Mercedes-Benz. Do przełomu sezonu 2012/13 w Polsce Irizara oferowała wyłącznie sieć dealerska Scanii, a co za tym idzie stosowano podwozia tego producenta, jednak stosunki Scania-Irizar pogorszyły się. Od 2013 Irizarem “”handluje” grupa Wanicki. W 2013 w Polsce sprzedano pierwsze pojazdy integralne.
Model Irizar i6S 15.37 Integral ma długość 15m, a .37 to symbol wersji “podwyższonej” co czyni go jednym z większych wariantów w gamie i6S. Jest on przeznaczony głównie do przewozów dalekobieżnych i międzynarodowych. Jego integralne podwozie bazuje na stalowej ramie o wzmocnionej konstrukcji, co zwiększa sztywność nadwozia i poprawia bezpieczeństwo w przypadku kolizji. Silnik PACCAR MX-11 o pojemności 10,8 l dostępny jest w wersjach o mocy 410 KM oraz 460 KM, a moment obrotowy sięga 2100 Nm. Współpracuje on z 12-biegową automatyczną skrzynią ZF Traxon, zapewniającą płynne przełożenia i niskie zużycie paliwa.
Zawieszenie Irizara i6S 15.37 Integral opiera się na osi przedniej niezależnej oraz tylnym moście napędowym, co poprawia komfort jazdy i stabilność na trasach autostradowych. W standardzie pojazd jest wyposażony w pneumatyczne zawieszenie z regulacją wysokości oraz elektroniczne systemy wspomagania, takie jak ESP, ABS, ASR i EBS. Układ kierowniczy dostarcza firma ZF, a hamulce tarczowe z systemem regeneracji energii poprawiają efektywność działania i wydłużają żywotność podzespołów.
Wnętrze autokaru dostosowane jest do przewozu od 55 do 65 pasażerów w zależności od konfiguracji siedzeń. Każde miejsce wyposażono w indywidualne oświetlenie LED, gniazdo USB oraz regulowane nawiewy klimatyzacji. Pojazd posiada również przestronne lukach bagażowe o pojemności około 12 m³, co pozwala na komfortowy transport bagażu w długodystansowych podróżach. W zakresie multimediów standardem jest system audio-wideo z ekranami LCD oraz możliwość zamontowania routera WiFi i telematyki do zarządzania flotą.
Irizar i6S 15.37 Integral jest jednym z flagowych modeli producenta i stanowi konkurencję dla takich pojazdów jak Setra S 516 HD czy Neoplan Tourliner. Dzięki zastosowaniu nowoczesnych rozwiązań aerodynamicznych oraz niskiego współczynnika oporu powietrza charakteryzuje się relatywnie niskim zużyciem paliwa, co czyni go ekonomiczną opcją dla przewoźników operujących na długich trasach.
Autokary serii i6(s) znalazły wielu polskich nabywców w sieci Flix. Zarówno są to pojazdy integralne, jaki te na podwoziach Scanii. Poniżej ilostan:
AliWojTrans 2x Integral
Wiraż-Bus- 1x podwozie Scania
Mundi- 2x Scania i 1 Integral
Eurobus Polska sp.z o.o.- 10 x Integral, w tym 3 z 2024
Firma „Przemysław” Grażyna Czarnecka- 3x Integral
Pastuszak- 3x Integral
Pai Trans- 6x Integral 13.35, 15.37- 7x integral
PKS Elbląg-13.35 Scania x11
Marcel- 10 x 12.35 Integral
Część pojazdów z uwagi na rocznik, opuściła już szeregi przewoźników. Pojazdy z firmy Eurobus znalazły właścicieli wśród polskich operatorów turystycznych, z kolei pojazdy firmy Marcel zostały wyeksportowane do Hiszpanii.
