Komunikacyjne rodzynki w Polsce, odc. 86
Dziś chciałbym zaprezentować drugi (i – jak się niestety okazało – ostatni) seryjny tramwaj produkowany przez Protram (405N nie był bowiem pojazdem seryjnym). Chodzi o częściowo niskopodłogowy pojazd 205WrAs.
Podczas gdy w Warszawie już od 1995 roku eksploatowano tramwaje częściowo niskopodłogowe (112N, a od 1998 roku rodzinę 116N), podobnie w Poznaniu (115N), W Gdańsku takie można było spotkać od 1997 roku (114Na) a w Krakowie i na Górnym Śląsku – od 2000 (w grodzie Kraka były to NGT6, w konurbacji górnośląskiej – 116Nd i NGd99). Wrocław był ostatnim miastem z mocno rozwiniętą siecią tramwajową (Częstochowa i Grudziądz miały w tamtym czasie tylko po jednej nitce), gdzie nie było jeszcze ani jednego niskopodłogowego pojazdu, mało tego – jeździło stosunkowo dużo starych pojazdów 102Na. Dopiero 16 stycznia 2007 roku to się zmieniło. Wówczas to zaczął eksploatację liniową pierwszy tramwaj 205WrAs, oznaczony numerem 2701. Drugi dołączył do niego 10 dni później.
205WrAs spotkamy tylko we Wrocławiu, choć wóz #2710 w dniach od 9 do 21 maja 2009 roku został wypożyczony do Tramwajów Śląskich. Stacjonował w zajezdni Chorzów Batory.
To pierwszy wieloczłonowy tramwaj wyprodukowany przez Protram. W środkowej części wygospodarowano przestrzeń niskopodłogową. Część siedzeń – ustawionych klasycznie w układzie 1+1 z szerokim przejściem – jest ustawiona tyłem do kierunku jazdy, co było wówczas ewenementem w mieście.
W porównaniu z 204WrAs zastosowano podwójne usprężynowanie wózków, co zwiększyło komfort jazdy. Pod drzwiami w członie środkowym znajduje się wysuwana elektrycznie rampa, obniżana do poziomu szyny. Nie wszystkie bowiem przystanki we Wrocławiu mają wysepki, do części z nich trzeba dochodzić przez dwa pasy ruchu z chodnika.
Kabina motorniczego właściwie jest identyczna jak ta w 204WrAs. Jedyną różnicą jest klawisz załączenia piasecznicy, której poprzednik nie posiadał. Sterowanie odbywa się za pomocą joysticka, czuwak jest załączany albo poprzez wciśnięcie dźwigni, albo poprzez naciśnięcie nogą pedału. Puszczenie czuwaka powoduje załączenie hamowania awaryjnego.
Wrocław eksploatuje 26 takich tramwajów. Były one dostarczane równolegle ze sprowadzanymi z Czech tramwajami Skoda 16T i Skoda 19T, o których opowiem innym razem. Przewaga 205WrAs polegała na co najmniej trzech rzeczach:
– możliwość eksploatacji na znacznie większej ilości linii (nie chodzi tylko o dofinansowanie z UE, ale również budowę czeskich tramwajów)
– prostsza konstrukcja i niższa cena od czeskiej konkurencji
– lepszy stosunek mocy do masy wrocławskich tramwajów, a co za tym idzie lepsze przyspieszenie i krótsza droga hamowania.
Zasadniczo jedyną przewagą pojazdów z Czech jest większy udział niskiej podłogi.
Wprowadzenie do ruchu tramwajów Protram 205WrAs, Skoda 16T i Skoda 19T pozwoliło na wycofanie z eksploatacji liniowej mniejszych i mocno zajeżdżonych tramwajów 102Na produkcji chorzowskiego Konstalu.
W 2020 roku MPK Wrocław ogłosiło przetarg na modernizację całej serii 205WrAs. Niestety, Protram już wtedy nie istniał (został zlikwidowany cztery lata wcześniej), a więc nie można było tego zrobić na miejscu. Ponieważ jednak bardzo podobne tramwaje wykonywał poznański Modertrans (chodzi o Moderusa Beta MF17AC, który również trafił do Wrocławia), cała seria na modernizację pojechała właśnie do miasta koziołków. Pierwszy trafił tam wóz #2707, który po kolizji z ciężarówką zapalił się. Początkowo miał zostać zezłomowany, ale inżynierowie z Poznania wsadzili to co ocalało z tego wozu w pudło Moderusa Beta. Na pamiątkę tego swoistego „odrodzenia” tego konkretnego pojazdu otrzymał on pseudonim „Feniks”. Jeszcze w 2020 roku do Poznania pojechały trzy inne wozy tego typu (#2702, 2706 i 2711), a pozostałe w 2021 (jako ostatni na modernizację pojechał wóz #2725 – po symbolicznym pożegnaniu oryginalnej serii 205WrAs).
Cała seria wróciła na wrocławskie tory od października 2020 (#2707) do września 2021 (#2725) roku w zupełnie innych pudłach – zbliżonych do użytkowanych we Wrocławiu Moderusów Beta MF19AC. Podwozia również zostały wymienione, a przestrzeń pasażerska zyskała klimatyzację oraz gniazdka USB. Oryginalne zostały wózki jezdne i część elektryki. Przebudowa i wymiana większości osprzętu przy pozostawieniu niektórych części oryginalnych z Wrocławia spowodowały, że nadano im nowe oznaczenie – Moderus Beta MF17AC/205WrAs. Ostatni tramwaj – #2725 – wrócił z przebudowy w poznańskim Modertransie 27 września 2021 roku.
205WrAs to był bardzo udany tramwaj, uniwersalny, jeżeli chodzi o użytkowanie i o prostej konstrukcji. Lubiany przez motorniczych. Szkoda, że Protram już nie istnieje, może powstałoby więcej takich tramwajów. A i te po wizycie w Poznaniu to właściwie kompletnie nowe pojazdy szynowe…
Na koniec dane techniczne tych tramwajów:
Typ:
– 205WrAs (fabrycznie)
– Moderus Beta MF17AC/205WrAs (po modernizacji)
Producent:
– Protram Wrocław (produkcja)
– Modertrans Poznań (modernizacja)
Silniki: EMIT STDa 200 L4 A
Moc znamionowa: 8 x 50 kW
Prędkość maksymalna: 80 km/h
Masa własna:
– 35 t (fabrycznie)
– 37 t (po modernizacji)
Długość:
– 26,55 m (fabrycznie)
– 28,25 m (po modernizacji)
Szerokość:
– 2,354 m (fabrycznie)
– 2,4 m (po modernizacji)
Wysokość:
– 3,279 m (fabrycznie)
– 3,06 m (po modernizacji)
Liczba miejsc siedzących:
– 40 (fabrycznie)
– 46 (po modernizacji)
Liczba miejsc ogółem:
– 175 (fabrycznie)
– 196 (po modernizacji)
