45 lat składu 105N #82+#81 w MPK Poznań

W 1974 roku w chorzowskiej Państwowej Wytwórni Konstrukcji Stalowych „KonStal” wdrożono do produkcji nowoczesny tramwaj, stworzony w oparciu o amerykański wagon PCC z lat 30. XX wieku, oznaczony jako 105N. Wagon wyposażono w układ elektryczny oparty na schemacie zastosowany w ich bezpośrednich poprzednikach, czyli wagonach 13N. Zdecydowanie wyróżniał się nowoczesnym wyglądem pudła (czyli: nadwozia). Pudło tego najpopularniejszego wagonu tramwajowego w Polsce posiadało cztery pary przeszklonych drzwi oraz dodatkowe przeszklenia, m.in. pod szybami kabiny motorniczego czy nad drzwiami do wagonu (gdzie dość często montowano dodatkowe oznakowanie liniowe). 

Założeniem chorzowskich projektantów i konstruktorów, jak już wspomniałem wcześniej, było duże przeszklenie nadwozia tramwaju. Niestety codzienna eksploatacja przyniosła wymuszone zmiany w konstrukcji czoła wagonu. Chodzi tutaj o likwidację małych szybek pod przednimi szybami kabiny motorniczego. Dlaczego? Spowodowane to było jeszcze większym ryzykiem uszczerbku na zdrowiu prowadzącego w momencie kolizji, gdyż szybki te zlokalizowane były mniej więcej na wysokości kolan, i niżej, motorniczego. 

Sama kabina w 105N zabezpieczona była bardzo skromnie, bowiem od przedziału pasażerskiego oddzielały ją tylko barierkami i płytami drewnopodobnymi. Część urządzeń zamontowano pod przednimi stopniami wejściowymi do tramwaju, co w późniejszym czasie okazało niezbyt fortunne, bowiem miejsce to było bardzo narażone na działanie wilgoci czy innych niekorzystnie wpływających nań czynników. Dlatego też szafa z aparaturą za kabiną motorniczego była dużo mniejsza niż w modelu 105Na (tutaj przeniesiono całość aparatury do szafy za plecami prowadzącego). 

Nasz dzisiejszy bohater, skład wagonów 105N o nr taborowych 82 i 81 (poprzednie 194 i 193) , pochodzi z 1979 roku i od nowości stacjonuje w zajezdni „Głogowska” Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w Poznaniu. Jest to ostatni skład wagonów 105N w poznańskiej komunikacji miejskiej. Wagony w 2007 roku, czyli aż 17 lat temu, przeszły generalny remont wraz z przywróceniem do stanu fabrycznego z dostawy w 1979 roku. Do końca 2013 roku wagony regularnie kursowały liniowo, a od 2014 roku stanowią element kolekcji taboru historycznego poznańskiego MPK. 

W 2015 roku przywrócono historyczne numery taborowe z 194+193 na 82+81. Skład jest obecnie często wykorzystywany do obsługi letniej linii turystycznej organizowanej wspólnie przez poznańskie MPK, Klub Miłośników Pojazdów Szynowych oraz ZTM Poznań. Popularnego „Szybkowca” możecie spotkać na linii nr „20’, która kursuje na trasie:

Ratajczaka – 27 grudnia – Gwarna – Święty Marcin – Al. Marcinkowskiego – Podgórna – Strzelecka – Królowej Jadwigi – Górna Wilda – 28 czerwca 1956r. – Pamiątkowa – Zajezdnia Madalińskiego – Hetmańska – Reymonta – Grunwaldzka – Roosevelta – most Teatralny – Fredry – Gwarna – Św. Marcin – Al. Marcinkowskiego – plac Wolności – 27 Grudnia

Dzisiaj mija dokładnie 45 lat od wprowadzenia tego składu do regularnego kursowania po poznańskich glajzach. Jak wspomniałem na samym początku, wagony od nowości stacjonują w zajezdni „Głogowska”, gdzie obsługiwały zadania powierzone dla tej zajezdni, m.in. przez trasę Poznańskiego Szybkiego Tramwaju (popularnej „PeSTki”). Obecnie w nieczynnej zajezdni „Madalińskiego” tworzy się piękna inicjatywa jaką jest Muzeum MPK Poznań. Mam nadzieję, że wraz ze stałą ekspozycją Izby Tradycji przenoszonej z budynków zajezdni przy Głogowskiej będą tam też stacjonowały wszystkie zabytkowe wagony z tej pięknej kolekcji. 

Podziwiajcie ten piękny skład na zdjęciach Panów Tomasza Flagi, Leszka Peczyńskiego, Pawła Kamyszka i Jacka Soboty. 

Poniżej najważniejsze dane techniczne oraz kilka najciekawszych informacji dla wagonu 105N za pośrednictwem strony www.kmk.krakow.pl