Od pewnego czasu rzadziej publikuję własne materiały, ale spokojnie – to wcale nie znaczy, że przestałem tworzyć, uczestniczyć w życiu redakcji czy – co najgorsze – pisać. O nie, nie, nie! Nic bardziej mylnego.
Dziś mam dla Was coś zupełnie nowego. Serię wyjątkową, autorską i – mam nadzieję – taką, która Was wciągnie na dobre.
Na pierwszy ogień idzie temat bliski sercu większości miłośników transportu miejskiego – węgierski „Ikarus”. Nazwa, której nie trzeba przedstawiać fanom autobusów: legenda komunikacji miejskiej i loklanej, producent, którego pojazdy jeździły niemal wszędzie na świecie. Od Budapesztu i Székesfehérvár, przez Polskę i ZSRR, aż po fabryki za oceanem – z taśm produkcyjnych zjechały setki tysięcy pojazdów.
I właśnie o nich będzie ta seria. Pokażę Wam nie tylko słynną linię „200”, którą każdy zna, a spore grono podziwia, ale też modele mniej oczywiste, czasem zapomniane. Co najciekawsze, postaram się Wam pokazać też modele nietypowe oraz jeszcze bardziej nietypowe.
Na początek – Ikarus C83, ostatni przedstawiciel serii „200” (odświeżonej w latach dwutysięcznych jako Ikarus-Classic). Produkowany był krótko – w latach 2000–2003 – a ostatni egzemplarz powstał w 2006 roku z podwozia, które gdzieś przetrwało w fabrycznych magazynach.
Jak na model kończący pewną epokę, C83 był wyjątkowy – i to w kilku płaszczyznach. Egzemplarz o którym dzisiaj Wam piszę to jedyny pojazd zbudowany dla sieci szybkich linii autobusowych z bardzo charakterystycznymi oddzielnymi pasami ruchu oraz przystankami w formie wysokich peronów. Jak zapewne wiecie Węgrzy mieli zwyczaj nadawać nowe oznaczenia nawet wtedy, gdy zmieniał się tylko jeden, niezauważalny dla pasażerów, detal w wyposażeniu pojazdu. Jednak w przypadku modelu C83.30G najciekawsze jest to, że trafił… aż do Bogoty w Kolumbii (Ameryka Południowa).
Wyobraźcie sobie miasto, w którym działa 66 prywatnych firm autobusowych, eksploatujących 15 tysięcy pojazdów w stanie agonalnym. Władze Bogoty postanowiły wprowadzić porządek: wymienić tabor i stworzyć nowoczesną sieć szybkich autobusów jeżdżących po wydzielonych pasach – tzw. BRT (Bus Rapid Transit).
To właśnie wtedy na scenę wrócili Węgrzy, którzy już na początku lat 90. sondowali kolumbijski rynek. Efekt? Do Bogoty trafił demonstracyjny Ikarus C83.30G. Rząd Węgier, w osobie prezydenta Göncz Árpáda*, już z początkiem lat 90tych sondował kolumbijski rynek poszukując rynków zbytu m.in. w gałęzi transportu publicznego. Sondowanie nie dało efektów w postaci nowych kontraktów i nastąpiła długa cisza w temacie… ale w momencie budowy sieci BRT (mającej liczyć aż 115 km) temat udziału gospodarki węgierskiej, np. w postaci dostarczania autobusów, powrócił na piedestał… Tak oto pierwszy i jedyny pojazd, który był egzemplarzem demonstracyjnym, Ikarusa C83.30G trafił do sieci 'TransMilenio’ w Bogocie. W galerii zdjęć znajdziecie piękny przekrój poprzeczny tego autobusu. W fabryce „Ikarusa” w mieście Székesfehérvár powstał drugi egzemplarz dla stolicy Kolumbii, ale… z powodu fiaska działań dyplomatyczno-polityczno-ekonomicznych węgierskiego rządu skutkującego niezdobyciem kontraktu w Bogocie, autobus przebudowano na „zwykłego”, dieslowego IV-drzwiowego przegubowca i skierowano do miasta Dunaújváros, gdzie służył w spółce Alba Volán Zrt. W mieście nad Dunajem służył w latach 2006-2013, po czym został odstawiony i zezłomowany.
Niestety – choć autobus wizualnie i eksploatacyjnie wypadł nieźle – konkurencja była szybsza i ostatecznie kupiono ponad 1400 pojazdów innych marek (np. MarcoPolo/Volvo) zasilanych gazem. Ikarus pozostał jedynym w swoim rodzaju egzemplarzem z silnikiem Rába Deltec G10 DE-UTSLL (o pojemności 10,35 litra i mocą 319 KM). Gaz przechowywany był w butlach na dachu – rozwiązanie, które w tamtym czasie było nowoczesne i budziło spore zainteresowanie.
W naszej galerii znajdziecie przekrój poprzeczny tego niezwykłego autobusu – to prawdziwa gratka dla fanów motoryzacji.
Dane techniczne autobusu (za stroną https://www.busztipusok.hu/c83/c83.htm )
Długość wozu: 18000 mm
Szerokość: 2500 mm
Wysokość: 3150 mm
Wysokość podłogi: 835/920 mm
Miejsca siedzące/stojące: 36/142 osób
Silnik: RÁBA G10-DE UTSLL
turbodoładowany 6-cylindrowy silnik napędzany gazem CNG z wtryskiem bezpośrednim
Pojemność skokowa: 10350 cm3
Moc: 233 kW (319 KM)
Skrzynia biegów: manualna, VI-biegowa
Model skrzyni biegów: ZF S6-160U
Galeria zdjęć:
W kolejnym odcinku zaprezentuję Wam inny egzemplarz autobusu Ikarus C83…
* na Węgrzech, wg zasad pisowni języka, najpierw podaje się nazwisko, a jako drugie imię (w przypadku mężczyzn). Z uwagi na przyjętą przeze mnie zasadę niespolszczania takich sytuacji w tekście podałem imię i nazwisko Prezydenta Węgier wg madziarskich wytycznych.
Zapraszam serdecznie, Aleksander Koch (#Aleksander2560)
